આજે લગભગ દર બીજા કે ત્રીજા ઘરમાં કૂતરું પાળવામાં આવે છે. વર્તમાન સમયમાં માણસો અને કૂતરાં વચ્ચે જે પ્રેમ જોવા મળે છે, તે ભાગ્યે જ અન્ય કોઈ પ્રાણી સાથે જોવા મળે છે. કૂતરાને માણસનો સૌથી નજીકનો અને વફાદાર મિત્ર માનવામાં આવે છે. કેટલાક લોકો તો તેમને પોતાનાં બાળકોની જેમ પણ ઉછેરે છે. એક સમય હતો જ્યારે કૂતરાં ઘરના આંગણામાં રહેતાં હતાં, પરંતુ આજે તેઓ ઘરના રૂમ સુધી પહોંચી ગયાં છે. આવામાં શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે માણસોએ કૂતરાંને પાળવાની શરૂઆત ક્યારથી કરી હતી? ચાલો જાણીએ કે કૂતરાં પહેલાં માણસોનો સૌથી નજીકનો પ્રાણી સાથી કોણ હતો.
હજારો વર્ષ જૂનો છે માણસ અને કૂતરાં વચ્ચેનો સંબંધ
તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે માણસોએ સૌથી પહેલાં કૂતરાંને જ પાળતુ પ્રાણી તરીકે ઉછેરવાનું શરૂ કર્યું હતું. હકીકતમાં, અનેક સંશોધનોમાં જાણવા મળ્યું છે કે માણસ અને કૂતરાં વચ્ચેનો સંબંધ લગભગ 15થી 16 હજાર વર્ષ જૂનો છે. એટલે કે માણસ અને કૂતરાં વચ્ચેનું જોડાણ હજારો વર્ષોથી ચાલ્યું આવે છે. જોકે, માણસો અન્ય પ્રાણીઓ જેવાં કે ગાય અને બકરીઓનું પાલન પણ પોતાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે કરતા હતા. બીજી તરફ, હાથી અને ઘોડાઓનો ઉપયોગ યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓમાં પણ કરવામાં આવતો હતો.
માણસોએ કૂતરાં પાળવાની શરૂઆત શા માટે કરી?
શરૂઆતમાં કૂતરાંને શિકાર શોધવા, તેનો પીછો કરવા અને તેને ઘેરવામાં મદદ મળે તે હેતુથી પાળવામાં આવતાં હતાં. સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ પણ કૂતરાં ખૂબ ઉપયોગી હતાં. કોઈ જંગલી પ્રાણી કે જોખમ નજીક આવે ત્યારે તેઓ માણસોને ચેતવણી આપતાં હતાં. સમય જતાં માણસો અને કૂતરાં વચ્ચે ભાવનાત્મક અને સામાજિક સંબંધ વિકસવા લાગ્યો. કૂતરાંની ખાસિયત એ છે કે તેઓ અન્ય પાળતુ પ્રાણીઓની સરખામણીએ ઘણા સમય પહેલાં માણસોની સાથે રહેવા લાગ્યાં હતાં. કૂતરાં માત્ર ખોરાક કે ખેતી માટે જ ઉપયોગી નહોતાં, પરંતુ શિકાર, સુરક્ષા અને સાથી તરીકે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ બન્યાં હતાં. આ જ કારણ છે કે કૂતરાંને ઘણીવાર માણસનું પ્રથમ પાળતુ પ્રાણી કહેવામાં આવે છે.
માણસ અને કૂતરાંનો સંબંધ માત્ર માલિક અને પાળતુ પ્રાણી પૂરતો નથી
માણસ અને કૂતરાં વચ્ચેના સંબંધને માત્ર માલિક અને પાળતુ પ્રાણીનો સંબંધ કહેવું યોગ્ય નથી. હકીકતમાં, આ હજારો વર્ષ દરમિયાન વિકસેલી એક ભાગીદારી છે. પ્રાચીન સમયમાં શિકારી સમુદાયોની આસપાસ રહેતાં કૂતરાંથી શરૂ થયેલો આ સંબંધ આજે વિશ્વભરના કરોડો ઘરો સુધી પહોંચી ગયો છે. હજારો વર્ષ જૂનો આ ઇતિહાસ જ કૂતરાંને માણસના સૌથી જૂના અને ખાસ પ્રાણી સાથી બનાવે છે.

