Perovskite Solar Tiles: અત્યાર સુધી તમે ઘરની છત પર લગાવવામાં આવતા સોલર પેનલ વિશે સાંભળ્યું હશે, પરંતુ હવે એવી ટેક્નોલોજી આવી રહી છે જેમાં ઘરની છત જ સોલર પેનલનું કામ કરશે. ચીને ખાસ પ્રકારની ‘સોલર ટાઇલ્સ’ વિકસાવી છે, જે છત પર સામાન્ય ટાઇલ્સની જેમ લગાવી શકાય છે અને સાથે જ વીજળી પણ ઉત્પન્ન કરે છે. આ ક્ષેત્રમાં ચીનની કંપનીઓ ઝડપી ગતિએ કામ કરી રહી છે, જ્યારે નેધરલેન્ડ્સની સંશોધન સંસ્થા TNOએ પણ ફ્લેક્સિબલ સોલર ફોઇલ ટેક્નોલોજી દ્વારા મહત્વપૂર્ણ સફળતા મેળવી છે. આ નવી ટેક્નોલોજીથી છત માત્ર સુંદર જ નહીં દેખાય, પરંતુ તે પોતે જ એક નાનું પાવર પ્લાન્ટ બનીને ઘરને વીજળી પણ પૂરી પાડશે.
શું છે સોલર ટાઇલ્સ?
ચીનની Hanergy અને LONGi જેવી અગ્રણી કંપનીઓએ પરંપરાગત સોલર પેનલને ટાઇલ્સના સ્વરૂપમાં વિકસાવી છે. આ સોલર ટાઇલ્સ સામાન્ય પેનલ કરતાં વધુ હલકી, આકર્ષક અને લવચીક (Flexible) હોય છે, જેના કારણે તેને સીધી તેમજ ઢાળવાળી અથવા વળાંકવાળી છત પર પણ સરળતાથી લગાવી શકાય છે.
આ ટાઇલ્સમાં Perovskite Solar Cellsનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે ઓછી કિંમતમાં વધુ વીજળી ઉત્પન્ન કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ ટેક્નોલોજી દ્વારા ચીન પોતાના શહેરોને સ્વયં વીજળી ઉત્પન્ન કરી શકે તેવા સ્માર્ટ શહેરોમાં પરિવર્તિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.
નેધરલેન્ડ્સની સંશોધન સંસ્થા TNOએ ફ્લેક્સિબલ સોલર ટાઇલ્સ માટે એવી ટેક્નોલોજી વિકસાવી છે, જે મોટા પાયે રોલ-ટુ-રોલ ઉત્પાદન માટે તૈયાર છે. TNOએ પ્રારંભિક લેબ ટેસ્ટ સેલથી લઈને 10×10 સેન્ટીમીટરના મોડ્યુલ અને પેરોવ્સ્કાઇટ આધારિત સોલર રૂફ ટાઇલ્સ સુધી સફળ વિકાસ કર્યો છે. સંસ્થા આ ટેક્નોલોજીને વધુ કાર્યક્ષમ અને વ્યાવસાયિક ઉપયોગ માટે યોગ્ય બનાવવા સતત સંશોધન કરી રહી છે.
સામાન્ય સોલર પેનલ કરતાં કેમ વધુ સારી?
સોલર ટાઇલ્સની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તે ઘરની છતનો જ એક ભાગ બની જાય છે. એટલે અલગથી ભારે સોલર પેનલ લગાવવાની જરૂર રહેતી નથી. આ ટાઇલ્સમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા પેરોવ્સ્કાઇટ સોલર સેલ્સ ઓછી સૂર્યપ્રકાશમાં પણ અસરકારક રીતે વીજળી ઉત્પન્ન કરી શકે છે. ઉપરાંત, આ ટેક્નોલોજીથી સોલર પેનલના જાળવણી ખર્ચમાં પણ ઘટાડો થાય છે. ટાઇલ્સ હલકી અને લવચીક હોવાથી સમતળ તેમજ વળાંકવાળી બંને પ્રકારની છત પર સરળતાથી સ્થાપિત કરી શકાય છે. તેમાં ઉત્પન્ન થતી વીજળી સીધી ઘરના ઇલેક્ટ્રિકલ ગ્રિડ અથવા ઇન્વર્ટર સાથે જોડાઈ શકે છે, જેના કારણે બહારથી વીજળી ખરીદવાની જરૂરિયાત ઘટે છે.
ભવિષ્યમાં શું થશે ફાયદો?
જો આ ટેક્નોલોજી મોટા પાયે અપનાવવામાં આવશે તો ઘરો માત્ર વીજળીનો ઉપયોગ જ નહીં કરે, પરંતુ પોતે પણ વીજળી ઉત્પન્ન કરશે. ખાસ કરીને ગીચ વસ્તીવાળા શહેરી વિસ્તારો માટે આ ટેક્નોલોજી ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે. પેરોવ્સ્કાઇટ ટેક્નોલોજીમાં સતત થઈ રહેલા સુધારાને કારણે સોલર ટાઇલ્સની કાર્યક્ષમતા, આયુષ્ય અને મજબૂતીમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, આ નવીન ટેક્નોલોજી જીવાશ્મ ઇંધણ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં અને પર્યાવરણને વધુ સ્વચ્છ બનાવવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી શકે છે.
