નવી દિલ્હી: જો તમારા સ્માર્ટફોન પર ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) તરફથી WhatsApp મેસેજ અથવા નોટિફિકેશન આવ્યું હોય, તો તમે એકલા નથી. દેશમાં સેન્ટ્રલ બેંક ડિજિટલ કરન્સી (CBDC) એટલે કે ડિજિટલ રૂપિયા (e₹) અંગે લોકોને જાગૃત કરવા માટે RBIએ મોટું જનજાગૃતિ અભિયાન શરૂ કર્યું છે.
આ અભિયાન હેઠળ RBI લોકપ્રિય મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ WhatsAppનો ઉપયોગ કરીને દેશભરના લોકોને ડિજિટલ રૂપિયા વિશે માહિતી આપી રહ્યું છે. તેનો હેતુ લોકોને સમજાવવાનો છે કે ડિજિટલ રૂપિયા એ સરકાર દ્વારા માન્ય ડિજિટલ કરન્સી છે, જેમાં રોકડ નાણાં જેવી વિશ્વસનીયતા અને UPI જેવી સરળતા બંને મળે છે.
સાથે જ RBI લોકોને સાયબર ઠગાઈથી બચવા માટે પણ સતર્ક કરી રહ્યું છે. બેંકનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે ડિજિટલ રૂપિયાનો ઉપયોગ માત્ર અધિકૃત કોમર્શિયલ બેંકોની એપ દ્વારા જ કરવો જોઈએ, કોઈ અજાણી લિંક કે થર્ડ-પાર્ટી એપ દ્વારા નહીં.
RBIનો WhatsApp મેસેજ અસલી છે કે ફ્રોડ? આ 3 બાબતો ચકાસો
1. Verified એકાઉન્ટ પર Blue અથવા Green Tick છે?
સૌ પ્રથમ તપાસો કે જે WhatsApp એકાઉન્ટ પરથી મેસેજ આવ્યો છે તેની સામે Blue અથવા Green Verified Badge છે કે નહીં. ચેટ ખોલતાં ઉપર RBIનું લોગો અને Reserve Bank of India નામ જોવા મળશે. પ્રોફાઇલ ખોલતા Business Infoમાં RBIની સત્તાવાર વિગતો દેખાવા જોઈએ.
2. સત્તાવાર નંબર ચકાસો
RBI માત્ર નીચેના બે નંબર પરથી જ સત્તાવાર WhatsApp મેસેજ મોકલે છે:
+91 99309 91935
+91 99990 41935
આ સિવાયના કોઈપણ નંબર પરથી આવતો મેસેજ શંકાસ્પદ હોઈ શકે છે.
3. કોઈ અજાણી લિંક પર ક્લિક ન કરો
જો મેસેજમાં નીચેની બાબતો માટે કહેવામાં આવે, તો સાવધાન રહો:
* કોઈ એપ ડાઉનલોડ કરો
* “ફ્રી ડિજિટલ રૂપિયા” મેળવો
* KYC અપડેટ કરો
* અજાણી વેબસાઇટની લિંક પર ક્લિક કરો
આવા તમામ મેસેજ ફ્રોડ હોઈ શકે છે. RBIના અસલી મેસેજ માત્ર માહિતી આપવા માટે હોય છે, તેમાં કોઈ શંકાસ્પદ લિંક આપવામાં આવતી નથી.
શું ડિજિટલ રૂપિયા મફતમાં મળે છે?
ના. ડિજિટલ રૂપિયા (e₹) ભારતની સત્તાવાર ડિજિટલ કરન્સી છે, જેને સીધી RBI દ્વારા જાહેર કરવામાં આવે છે. તે કાગળની નોટ અને સિક્કાનો ડિજિટલ વિકલ્પ છે અને સામાન્ય UPI QR કોડ પર પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે. તેથી “ફ્રી ડિજિટલ રૂપિયા મેળવો” જેવા દાવાઓથી સાવધાન રહો.
RBI કોઈ Digital Rupee App આપતું નથી
RBI લોકોમાં જાગૃતિ ફેલાવી રહ્યું છે, પરંતુ તે સીધી કોઈ મોબાઇલ એપ ઉપલબ્ધ કરાવતું નથી. ડિજિટલ રૂપિયાનું સંચાલન અને વિતરણ SBI, HDFC Bank, ICICI Bank, Axis Bank, Kotak Mahindra Bank, Bank of Baroda જેવી અધિકૃત કોમર્શિયલ બેંકો દ્વારા કરવામાં આવે છે. જો કોઈ તમને “Official RBI Digital Rupee App” ડાઉનલોડ કરવાની લિંક મોકલે, તો તેના પર ક્લિક ન કરો.
અસલી Digital Rupee App કેવી રીતે ડાઉનલોડ કરશો?
સ્ટેપ 1: ખાતરી કરો કે તમારું બેંક ખાતું RBIના Digital Rupee પાયલોટ પ્રોજેક્ટમાં સામેલ બેંકમાં છે.
સ્ટેપ 2: Google Play Store અથવા Apple App Storeમાં જઈને તમારા બેંકના નામ સાથે Digital Rupee અથવા e₹ સર્ચ કરો.
ઉદાહરણ તરીકે:
* eRupee by SBI
* ICICI Bank Digital Rupee
* HDFC Bank Digital Rupee
તમને RBIનો WhatsApp મેસેજ શા માટે આવ્યો?
RBIએ પોતાના “RBI કહે છે” જનજાગૃતિ અભિયાનને વધુ વિસ્તૃત કરતાં હવે સીધા WhatsApp દ્વારા લોકો સુધી પહોંચવાનું શરૂ કર્યું છે. તેના મુખ્ય હેતુ છે: લોકોને ડિજિટલ રૂપિયા વિશે સાચી માહિતી આપવી. વધતા સાયબર ફ્રોડ સામે લોકોને સાવચેત કરવું. સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી અફવાઓ વચ્ચે અધિકૃત અને વિશ્વસનીય બેંકિંગ માહિતી લોકો સુધી પહોંચાડવી.
નોંધ: જો તમને RBIના નામે કોઈ શંકાસ્પદ મેસેજ, લિંક અથવા એપ ડાઉનલોડ કરવાની સૂચના મળે, તો તેની ખરાઈ કર્યા વિના ક્યારેય તેના પર ક્લિક ન કરો.
