જો તમારા પાન કાર્ડનો કોઈ ખોટી રીતે ઉપયોગ કરે, તો તમારે એવા વ્યવહારો માટે પણ આવકવેરા વિભાગની નોટિસનો સામનો કરવો પડી શકે છે, જેની સાથે તમારે કોઈ લેવાદેવા ન હોય. દિલ્હીમાં આવો જ એક કિસ્સો સામે આવ્યો છે. અહીં એક હોટલમાં કોન્ટ્રાક્ટ પર કામ કરતા કૂકને આશરે રૂ. 4 કરોડની ટેક્સ નોટિસ મોકલવામાં આવી હતી. જોકે, દિલ્હી હાઈકોર્ટે આ ટેક્સની માગણી રદ કરી દીધી છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
‘ઇકોનોમિક ટાઇમ્સ’ના અહેવાલ મુજબ, દિલ્હીની હોટલ અશોકામાં કોન્ટ્રાક્ટ પર કામ કરતા લલિતને 26 ફેબ્રુઆરી, 2024ના રોજ આવકવેરા વિભાગ તરફથી નોટિસ મળી હતી. તેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે તેમણે પેકેજિંગ મટિરિયલનો વેપાર કરતી એક કંપની મારફતે રૂ. 24.62 કરોડની રોકડમાં વેચાણ કર્યું હતું.
આ આધારે આવકવેરા વિભાગે તેમની પાસે આશરે રૂ. 4 કરોડનો ટેક્સ અને આવક ઓછી દર્શાવવા બદલ દંડની માગણી કરી હતી. જોકે, લલિતનો પગાર એટલો ઓછો હતો કે તેઓ આવકવેરો ભરવાની મર્યાદામાં પણ આવતા નહોતા.
પાન કાર્ડ સાથે કરોડો રૂપિયાના વ્યવહારો કેવી રીતે જોડાયા?
જ્યારે લલિતે પોતાનું ફોર્મ 26AS તપાસ્યું, ત્યારે તેમને જાણવા મળ્યું કે તેમના પાન નંબર પર રૂ. 24.62 કરોડનું વેચાણ નોંધાયેલું હતું. આ રકમ પર 1 ટકા TDS પણ કાપવામાં આવ્યો હતો.
લલિતે જણાવ્યું કે તેમને આ વેપાર સાથે કોઈ સંબંધ નથી. પાન કાર્ડની ઓળખનો ખોટો ઉપયોગ થયો હોવાની ફરિયાદ તેમણે ગ્રેટર કૈલાશ પોલીસ સ્ટેશન અને સાકેત સ્થિત દિલ્હી પોલીસની સાયબર સેલમાં નોંધાવી હતી. તેમના વકીલ એ.કે. બબ્બરના જણાવ્યા અનુસાર, નોકરી દરમિયાન વેરિફિકેશનની પ્રક્રિયા માટે લલિતે કોન્ટ્રાક્ટરોને પોતાના પાન કાર્ડની નકલ આપી હતી.
દિલ્હી હાઈકોર્ટે ટેક્સની માગણી કેમ રદ કરી?
6 ઓક્ટોબર, 2026ના રોજ દિલ્હી હાઈકોર્ટે આશરે રૂ. 4 કરોડની ટેક્સ માગણી રદ કરી હતી. કોર્ટે નોંધ્યું હતું કે આવકવેરા વિભાગે માત્ર ફોર્મ 26AS અને પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે કાર્યવાહી કરી હતી. લલિતને આ વ્યવહારો સાથે જોડતો કોઈ સ્વતંત્ર પુરાવો રજૂ કરવામાં આવ્યો નહોતો.
આ ઉપરાંત, પેકેજિંગ કંપનીની સ્વતંત્ર તપાસ કરવામાં આવી હતી કે નહીં અથવા તેના માલિકનું નિવેદન નોંધવામાં આવ્યું હતું કે નહીં, તે પણ વિભાગ સાબિત કરી શક્યો નહોતો. કોર્ટે એ પણ નોંધ્યું કે એક જ વ્યવહારની કુલ અને ચોખ્ખી રકમની ગણતરી બે વખત કરવામાં આવી હતી. જોકે, હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે કાયદાકીય સમયમર્યાદાની અંદર નવા અને નક્કર પુરાવા મળે તો ફરીથી કાર્યવાહી કરી શકાય છે.
પાન કાર્ડનો ખોટો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે કે નહીં, કેવી રીતે તપાસશો?
પાન કાર્ડના દુરુપયોગથી બચવા માટે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
– AIS અને ફોર્મ 26AS તપાસો: સમયાંતરે તમારું Annual Information Statement (AIS) અને ફોર્મ 26AS તપાસતા રહો. તેમાં અજાણ્યા નાણાકીય વ્યવહારો અથવા TDSની એન્ટ્રીઓ છે કે નહીં તે ચકાસો.
– GST રજિસ્ટ્રેશન તપાસો: GST પોર્ટલ પર ‘Search by PAN’ સુવિધાનો ઉપયોગ કરીને તમારા પાન નંબર સાથે કોઈ અજાણ્યું GST રજિસ્ટ્રેશન જોડાયેલું છે કે નહીં તે તપાસો.
– પોલીસમાં ફરિયાદ કરો: કોઈ શંકાસ્પદ વ્યવહાર જણાય તો પોલીસ અને સાયબર સેલમાં ફરિયાદ નોંધાવો.
– આવકવેરા વિભાગને જાણ કરો: પાન કાર્ડના દુરુપયોગ અંગે લેખિત ફરિયાદ કરો અને સંબંધિત દસ્તાવેજો સાચવી રાખો.
– ટેક્સ નોટિસને અવગણશો નહીં: આવકવેરા વિભાગની નોટિસ મળે તો નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં જવાબ આપો અને વિવાદિત વ્યવહારો અંગેના પુરાવા રજૂ કરો.
લલિતનો આ કિસ્સો દર્શાવે છે કે પાન કાર્ડ સાથે જોડાયેલી અજાણી એન્ટ્રીઓને અવગણવી ભારે પડી શકે છે. તેથી તમારા પાન કાર્ડનો ઉપયોગ ક્યાં અને કેવી રીતે થઈ રહ્યો છે તેની નિયમિત તપાસ કરવી જરૂરી છે.
