દુનિયા સતત બદલાઈ રહી છે અને આ બદલાવ સાથે અનેક દેશોએ પોતાની ઓળખ નવા નામ સાથે રજૂ કરી છે. ઇતિહાસના અલગ-અલગ તબક્કામાં કેટલાક દેશોએ આઝાદી મળ્યા બાદ, કેટલાકે પોતાની ભાષા અને સંસ્કૃતિને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, તો કેટલાકે રાજકીય કારણોસર પોતાના નામ બદલ્યા. જૂનાં નામ ઇતિહાસનો ભાગ બની ગયાં અને નવા નામ સાથે દેશોએ નવી ઓળખ બનાવી.
બર્મા હવે મ્યાનમાર
દક્ષિણ એશિયાથી શરૂઆત કરીએ તો એક સમયે દુનિયા જે દેશને બર્મા તરીકે ઓળખતી હતી, તે આજે મ્યાનમાર તરીકે ઓળખાય છે. વર્ષ 1989માં ત્યાંની સરકારે દેશનું નામ બદલીને મ્યાનમાર કર્યું હતું. સરકાર તરફથી જણાવવામાં આવ્યું હતું કે નવું નામ દેશના તમામ જાતિ અને સમુદાયોને સાથે લઈને ચાલે છે. જોકે આજે પણ કેટલાક દેશોમાં લોકો મ્યાનમારને બર્મા તરીકે ઓળખાવે છે, પરંતુ તેનો સત્તાવાર નામ મ્યાનમાર છે.
સિલોનમાંથી બન્યું શ્રીલંકા
હિંદ મહાસાગરમાં આવેલા આ દ્વીપીય દેશને એક સમયે સિલોન તરીકે ઓળખવામાં આવતો હતો. આજે આ દેશ શ્રીલંકા તરીકે ઓળખાય છે. વર્ષ 1972માં તેનું નામ બદલવામાં આવ્યું હતું. આ બદલાવનો હેતુ ઔપનિવેશિક સમયગાળાની ઓળખને પાછળ છોડીને દેશની પોતાની ભાષા અને સંસ્કૃતિને આગળ લાવવાનો હતો. આજે શ્રીલંકા દેશની સત્તાવાર ઓળખ બની ગયું છે.
આ દેશોના નામ પણ બદલાયા
મધ્ય પૂર્વમાં પણ દેશોના નામ બદલાવાની રસપ્રદ કહાની જોવા મળે છે. એક સમયે દુનિયા જેને પર્શિયા (ફારસ) તરીકે ઓળખતી હતી, તે આજે ઈરાન છે. વર્ષ 1935માં નામ બદલવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. ‘ઈરાન’ શબ્દનો અર્થ ‘આર્યની ભૂમિ’ થાય છે, જે દેશની પ્રાચીન ઓળખ સાથે જોડાયેલો છે.
તુર્કી હવે તુર્કિયે
યુરોપ અને એશિયાની સરહદ પર આવેલા તુર્કીએ પણ પોતાના નામને લઈને મહત્વનો નિર્ણય લીધો હતો. તુર્કીએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિનંતી કરી હતી કે તેને હવે ‘Türkiye’ એટલે કે ‘તુર્કિયે’ તરીકે ઓળખવામાં આવે. સરકારનું કહેવું હતું કે આ નામ દેશની સાચી ઓળખ અને ભાષાને વધુ સારી રીતે રજૂ કરે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રે પણ આ નામને સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યું છે.
મેસેડોનિયા બન્યું નોર્થ મેસેડોનિયા
યુરોપમાં પણ દેશના નામને લઈને લાંબો વિવાદ જોવા મળ્યો હતો. લાંબા સમય સુધી મેસેડોનિયા તરીકે ઓળખાતો દેશ હવે નોર્થ મેસેડોનિયા તરીકે ઓળખાય છે. ગ્રીસ સાથે નામને લઈને ચાલતા વિવાદ બાદ વર્ષ 2019માં નવું નામ અપનાવવામાં આવ્યું અને તેને આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતા મળી.
રોડેશિયામાંથી ઝિમ્બાબ્વે બન્યું
આફ્રિકામાં પણ દેશોના નામ બદલાવાની અનેક ઘટનાઓ જોવા મળે છે. બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન રોડેશિયા તરીકે ઓળખાતો દેશ આજે ઝિમ્બાબ્વે છે. વર્ષ 1980માં આઝાદી મળ્યા બાદ દેશે નવું નામ અપનાવ્યું હતું. આ નામ સ્થાનિક ઇતિહાસ અને ગૌરવ સાથે જોડાયેલું છે.
સ્વાઝીલેન્ડ એસ્વાતિની બન્યું
અગાઉ સ્વાઝીલેન્ડ તરીકે ઓળખાતો દેશ હવે એસ્વાતિની તરીકે ઓળખાય છે. વર્ષ 2018માં રાજાએ દેશનું નામ બદલવાની જાહેરાત કરી હતી. આ નિર્ણય પાછળ વિદેશી પ્રભાવથી અલગ સ્થાનિક ઓળખને વધુ મજબૂત બનાવવાનો હેતુ હોવાનું જણાવાયું હતું.
સિયામમાંથી થાઈલેન્ડ બન્યું
દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં પણ આવો જ મોટો ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો. અગાઉ સિયામ તરીકે ઓળખાતો દેશ હવે થાઈલેન્ડ છે. વર્ષ 1939માં દેશનું નામ બદલવામાં આવ્યું હતું. ‘થાઈ’ શબ્દનો અર્થ ‘આઝાદ’ થાય છે અને આ નામ દ્વારા દેશે પોતાની સ્વતંત્ર ઓળખ અને આઝાદીની ભાવના દર્શાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
