લંડન: દુનિયામાં ઘણા લોકો પોતાના અનોખા નિર્ણયો માટે ચર્ચામાં રહેતા હોય છે. કોઈ કબાડની વસ્તુ કરોડોમાં ખરીદે છે, તો કોઈ ભૂત સાથે લગ્ન કરવાનો દાવો કરે છે. પરંતુ ઇંગ્લેન્ડની એક મહિલાએ એવું કર્યું કે સમગ્ર વિશ્વનું ધ્યાન તેના તરફ ગયું. તેણે કોઈ વ્યક્તિ નહીં, પરંતુ વહેતી નદી સાથે પ્રતીકાત્મક લગ્ન કર્યા હતા. આ નિર્ણય પાછળનું કારણ જાણીને ઘણા લોકોએ તેની પ્રશંસા કરી હતી.
અમે વાત કરી રહ્યા છીએ ઇંગ્લેન્ડની 30 વર્ષની પર્યાવરણ કાર્યકર અને કવયિત્રી મેગ એવનની. મેગે વર્ષ 2023માં એવન નદી સાથે પ્રતીકાત્મક લગ્ન કરીને સૌને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા હતા. તેમની આ અનોખી પહેલ માત્ર બ્રિટનમાં જ નહીં, પરંતુ વિશ્વભરમાં ચર્ચાનો વિષય બની હતી. હવે લગ્નની ત્રીજી વર્ષગાંઠે તેમને એક અનમોલ ભેટ મળી છે.
નદી સાથે લગ્ન કેમ કર્યા?
મેગે એવન નદી સાથે પ્રતીકાત્મક લગ્ન માત્ર જાગૃતિ ફેલાવવા માટે કર્યા હતા. એવન નદી વર્ષોથી પ્રદૂષણ અને ગંદા ગટરના પાણીની સમસ્યાથી પીડાઈ રહી હતી. મેગ લાંબા સમયથી નદીના સંરક્ષણ માટે અભિયાન ચલાવી રહી હતી, પરંતુ તેમને લાગ્યું કે સામાન્ય વિરોધ પ્રદર્શન અને ઝુંબેશથી પૂરતો પ્રભાવ પડી રહ્યો નથી. તેથી તેમણે લોકોનું ધ્યાન આ મુદ્દા તરફ દોરવા માટે નદી સાથે પ્રતીકાત્મક લગ્ન કરવાનો અનોખો રસ્તો અપનાવ્યો. આ પછી એવન નદીની સફાઈ અને સંરક્ષણ અંગે દેશભરમાં વધુ ચર્ચા શરૂ થઈ.
ત્રણ વર્ષ બાદ મળ્યો મોટો વિજય
મેગ અને તેમના સાથીઓના સતત પ્રયાસોનું પરિણામ હવે જોવા મળ્યું છે. તાજેતરમાં ઇંગ્લેન્ડની બાથ એન્ડ નોર્થ ઈસ્ટ સમરસેટ કાઉન્સિલે એક વિશેષ ચાર્ટરને મંજૂરી આપી છે, જેનો હેતુ એવન નદીને વધુ કાનૂની અને નૈતિક સુરક્ષા આપવાનો છે. કાઉન્સિલની બેઠકમાં આ પ્રસ્તાવ સર્વાનુમતે પસાર થયો હતો અને તમામ સભ્યોએ તેનો સમર્થન કર્યું હતું.
મેગે આ નિર્ણયને “નદીની જીત” ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે હવે લોકો ધીમે-ધીમે સમજવા લાગ્યા છે કે નદીઓ સમગ્ર પર્યાવરણ અને જીવસૃષ્ટિનો આધાર છે. નદીઓનું સંરક્ષણ માત્ર પાણી બચાવવા માટે નહીં, પરંતુ સમગ્ર ઇકોસિસ્ટમને બચાવવા માટે જરૂરી છે.
આ ચાર્ટર હેઠળ લગભગ 83 માઈલ લાંબી એવન નદી માટે અનેક મહત્વપૂર્ણ અધિકારોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
તેમાં મુખ્યત્વે:
નદીના કુદરતી સ્વરૂપનું સંરક્ષણ
જૈવ વૈવિધ્યની સુરક્ષા
નદીને નુકસાન પહોંચાડતી પ્રવૃત્તિઓ સામે અવાજ ઉઠાવવાનો અધિકાર
જો ભવિષ્યમાં કોઈ પ્રોજેક્ટ અથવા પ્રવૃત્તિ નદીને નુકસાન પહોંચાડશે, તો નદીના સંરક્ષણ માટે જવાબદાર લોકો વહીવટી તંત્ર અને સંબંધિત એજન્સીઓ સમક્ષ તેનો વિરોધ કરી શકશે.
‘રિવર ગાર્ડિયન્સ’ની રચના
મેગના સંગઠન ‘વી આર એવન’ (We Are Avon) દ્વારા આશરે 120 સ્વયંસેવકોની ટીમ તૈયાર કરવામાં આવી છે, જેને ‘રિવર ગાર્ડિયન્સ’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત કાઉન્સિલે એન્ડી વેટને એવન નદીના સત્તાવાર પ્રતિનિધિ તરીકે પણ નિયુક્ત કર્યા છે. મેગ એવનની આ અનોખી પહેલ દર્શાવે છે કે સર્જનાત્મક અને પ્રતીકાત્મક અભિયાન દ્વારા પણ પર્યાવરણ સંરક્ષણ જેવા મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર લોકોનું ધ્યાન ખેંચી શકાય છે.

