દુનિયાભરમાં iPhoneનો ક્રેઝ જોવા મળે છે. જોકે, નવો iPhone ખરીદવા માટે રાતોરાત લાઈનમાં ઊભા રહેનારા લોકોમાંથી પણ ઘણા ઓછા લોકો જાણે છે કે iPhoneમાં લખાયેલા નાના ‘i’નો અર્થ શું થાય છે? એટલું જ નહીં, ઘણા Apple ફેન્સ એવું પણ માને છે કે iPhoneમાં ‘i’નો અર્થ Internet એટલે કે ઈન્ટરનેટ થાય છે. હકીકતમાં, જો તમે ઈતિહાસના પાનાં ફેરવો તો જાણવા મળે છે કે આ વાત અધૂરી છે. iPhoneની આગળ લખાયેલા નાના ‘i’નો અર્થ માત્ર ઈન્ટરનેટ નથી. તેની પાછળ સ્ટીવ જોબ્સનું વિઝન, બ્રાન્ડિંગની વ્યૂહરચના અને પાંચ અલગ-અલગ અર્થ છુપાયેલા છે.
Appleના કયા ડિવાઇસમાં સૌપ્રથમ ‘i’નો ઉપયોગ થયો હતો?
તમને જાણીને નવાઈ લાગશે કે iPhone એ પહેલી પ્રોડક્ટ નહોતી, જેના નામમાં ‘i’નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. વર્ષ 1998માં iMac કમ્પ્યુટર સાથે આ ટ્રેન્ડની શરૂઆત થઈ હતી. તે સમયે Apple આર્થિક સંકટનો સામનો કરી રહી હતી અને સ્ટીવ જોબ્સ કંપનીમાં પરત ફર્યા બાદ તેમણે અનેક ક્રાંતિકારી પ્રોડક્ટ્સ રજૂ કર્યા હતા. iMacના લોન્ચિંગ ઈવેન્ટ દરમિયાન જ્યારે દુનિયાની સામે પ્રથમ iMac રજૂ કરવામાં આવ્યો, ત્યારે સ્ટીવ જોબ્સે નામમાં રહેલા નાના ‘i’નો અર્થ સમજાવ્યો હતો. ત્યારબાદ Appleના અનેક પ્રોડક્ટ્સના નામની આગળ ‘i’ લખવાની પરંપરા શરૂ થઈ.
સ્ટીવ જોબ્સે ‘i’ના 5 અર્થ જણાવ્યા હતા
iMacના લોન્ચિંગ ઈવેન્ટમાં સ્ટીવ જોબ્સે એક સ્લાઈડ દર્શાવી હતી, જેમાં નાના ‘i’ના પાંચ અલગ-અલગ અર્થ જણાવવામાં આવ્યા હતા. તેનો પ્રથમ અર્થ Internet (ઈન્ટરનેટ) હતો. ઘણા લોકો આજે પણ માને છે કે iPhoneમાં ‘i’નો એકમાત્ર અર્થ ઈન્ટરનેટ છે. તે સમયે ઈન્ટરનેટ સાથે કનેક્ટ થવું મુશ્કેલ કામ હતું, જ્યારે iMac દ્વારા તેને ખૂબ સરળ બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
આ ઉપરાંત ‘i’ના અન્ય અર્થોમાં સામેલ હતા:
Individual (ઈન્ડિવિજ્યુઅલ): યુઝરની વ્યક્તિગત ઓળખ.
Instruct (ઈન્સ્ટ્રક્ટ): શીખવા અને શીખવવાનું માધ્યમ.
Inform (ઈન્ફોર્મ): દુનિયાભરની માહિતી સુધી સીધી પહોંચ.
Inspire (ઈન્સ્પાયર): યુઝર્સને કંઈક નવું સર્જવા માટે પ્રેરિત કરવું.
આ રીતે ‘i’ માત્ર એક અક્ષર નહીં, પરંતુ Appleના પ્રોડક્ટ્સ પાછળની વિચારસરણી અને બ્રાન્ડિંગનો એક ભાગ બની ગયું.
iMac અને iPodથી iPhone સુધીનો સફર
iMacની સફળતા બાદ ‘i’ Appleની ઓળખનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો બની ગયું અને કંપનીએ તેનો ઉપયોગ આગળ પણ ચાલુ રાખ્યો.વર્ષ 2001માં Appleએ પોર્ટેબલ MP3 પ્લેયર રજૂ કર્યો, જેનું નામ iPod રાખવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ 9 જાન્યુઆરી 2007ના રોજ સ્ટીવ જોબ્સે પ્રથમ iPhoneની જાહેરાત કરી હતી. તે સમયે એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું હતું કે ફોનનું નામ iPhone રાખવામાં આવશે. સ્ટીવ જોબ્સે તેને એક ઈન્ટરનેટ કમ્યુનિકેટર, ટચસ્ક્રીન iPod અને મોબાઈલ ફોન—આ ત્રણેયનું અનોખું સંયોજન ગણાવ્યું હતું.
Apple Watch અને અન્ય પ્રોડક્ટ્સમાં ‘i’ કેમ નથી?
સમય જતાં ઈન્ટરનેટ સાથે કનેક્ટ થવું સામાન્ય બાબત બની ગયું. કદાચ આ જ કારણસર બાદમાં Appleના કેટલાક પ્રોડક્ટ્સના નામમાં ‘i’નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નથી. ઉદાહરણ તરીકે Apple Watch, Apple TV અને Apple Vision Pro જેવા પ્રોડક્ટ્સના નામમાં ‘i’નો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો નથી. જોકે, iPhoneના નામ સાથે જોડાયેલું નાનું ‘i’ આજે પણ Appleની બ્રાન્ડિંગ હેરિટેજનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો છે.
