અમદાવાદ: નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ (NSE) એ તેના પ્રારંભિક જાહેર ભરણાં (IPO) માટે પ્રતિ ઇક્વિટી શેર રૂ. 1,700થી રૂ. 1,785ની પ્રાઇસ બેન્ડ નક્કી કરી છે. રૂ. 1ની ફેસ વેલ્યુ ધરાવતા આ ઇક્વિટી શેર માટે IPO 17 સપ્ટેમ્બર 2026થી સબ્સ્ક્રિપ્શન માટે ખુલશે અને 21 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ બંધ થશે. એન્કર ઇન્વેસ્ટર્સ માટે બિડિંગ 16 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ ખુલશે. રોકાણકારો માટે ન્યૂનતમ બિડ લોટ 8 ઇક્વિટી શેરનો રહેશે અને ત્યારબાદ 8 શેરના ગુણાંકમાં બિડ કરી શકાશે.
126.44 મિલિયન સુધીના શેરનું Offer for Sale
NSEનો આ IPO કોર્પોરેટ વેચાણકર્તા શેરધારકો દ્વારા 126,436,650 સુધીના ઇક્વિટી શેરના Offer for Sale (OFS) તરીકે રજૂ કરવામાં આવી રહ્યો છે. વેચાણકર્તા શેરધારકોમાં સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા, કેનેડા પેન્શન પ્લાન ઇન્વેસ્ટમેન્ટ બોર્ડ, અરાન્ડા ઇન્વેસ્ટમેન્ટ્સ (મોરેશિયસ) પ્રા. લિ., એમએસ સ્ટ્રેટેજિક (મોરેશિયસ) લિ., ધ ન્યૂ ઈન્ડિયા એશ્યોરન્સ કંપની લિ., SBI કેપિટલ માર્કેટ્સ લિમિટેડ, બેંક ઓફ બરોડા, સ્ટોક હોલ્ડિંગ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ, જનરલ ઈન્સ્યોરન્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયા લિમિટેડ અને યુનાઈટેડ ઈન્ડિયા ઈન્સ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડનો સમાવેશ થાય છે.
QIB માટે 50%, રિટેલ રોકાણકારો માટે 35% હિસ્સો
આ ઇશ્યૂ SEBI ICDR નિયમોને અનુરૂપ બુક-બિલ્ડિંગ પ્રક્રિયા દ્વારા લાવવામાં આવી રહ્યો છે. ઇશ્યૂમાં ક્વોલિફાઇડ ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ બાયર્સ (QIBs) માટે મહત્તમ 50%, નોન-ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ ઇન્વેસ્ટર્સ (NIIs) માટે ઓછામાં ઓછા 15% અને રિટેલ ઇન્ડિવિજ્યુઅલ ઇન્વેસ્ટર્સ (RIIs) માટે ઓછામાં ઓછા 35% હિસ્સો અનામત રાખવામાં આવ્યો છે.
NSEની બજારમાં મજબૂત સ્થિતિ
NSEએ 1994માં કામગીરી શરૂ કરી હતી અને ભારતમાં ઇલેક્ટ્રોનિક અથવા સ્ક્રીન-આધારિત ટ્રેડિંગ શરૂ કરનાર પ્રથમ એક્સચેન્જ રહ્યું છે. આજે NSEનું બિઝનેસ મોડલ એક્સચેન્જ લિસ્ટિંગ, ટ્રેડિંગ, ક્લિયરિંગ અને સેટલમેન્ટ સેવાઓ, ઇન્ડેક્સ તથા માર્કેટ ડેટા ફીડ્સ સહિતની વિવિધ સેવાઓને આવરી લે છે. FIAના 2025ના આંકડા અનુસાર, ટ્રેડિંગ વોલ્યુમની દ્રષ્ટિએ NSE વિશ્વનું સૌથી મોટું ડેરિવેટિવ્ઝ એક્સચેન્જ હતું. WFEના આંકડા અનુસાર, 2025માં ઇલેક્ટ્રોનિક ઓર્ડર બુકના આધારે ટ્રેડ્સની સંખ્યામાં NSEનું ઇક્વિટી સેગમેન્ટ વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમે રહ્યું હતું. Redseerના અહેવાલ અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2011થી નાણાકીય વર્ષ 2026 અને 30 જૂન 2026ના રોજ પૂરા થયેલા ત્રણ મહિનાના ગાળામાં NSE કેશ માર્કેટ અને ઇક્વિટી ડેરિવેટિવ્ઝમાં કુલ ટર્નઓવરની દ્રષ્ટિએ ભારતનું સૌથી મોટું સ્ટોક એક્સચેન્જ રહ્યું છે.
13.23 કરોડથી વધુ યુનિક રોકાણકારો
NSEના અનોખા નોંધાયેલા રોકાણકારોના આધારમાં નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. 31 માર્ચ 2020ના 30.87 મિલિયનથી વધીને 30 જૂન 2026 સુધીમાં આ સંખ્યા 132.37 મિલિયન થઈ હતી, જે 26.23%ના CAGRને દર્શાવે છે. 30 જૂન 2026 સુધીમાં NSE પાસે 261.36 મિલિયન નોંધાયેલા રોકાણકાર ખાતાઓ, 1,328 ટ્રેડિંગ સભ્યો અને 132.37 મિલિયન અનન્ય નોંધાયેલા રોકાણકારો હતા. તેના પ્લેટફોર્મ પર 3,005 લિસ્ટેડ કંપનીઓ હતી, જેનું કુલ માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશન રૂ. 474.08 ટ્રિલિયન હતું. NSEના રોકાણકારો ભારતના 99%થી વધુ પોસ્ટલ કોડ વિસ્તારોમાં ફેલાયેલા છે.
વિવિધ સેગમેન્ટમાં ઊંચો માર્કેટ શેર
Redseerના અહેવાલ અનુસાર, નાણાકીય વર્ષ 2026 દરમિયાન NSEનો કેશ માર્કેટમાં કુલ ટર્નઓવરના આધારે બજાર હિસ્સો 92.99%, ઇક્વિટી ફ્યુચર્સમાં 99.79% અને ઇક્વિટી ઓપ્શન્સમાં પ્રીમિયમ ટર્નઓવરના આધારે 74.71% રહ્યો હતો. એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ કરન્સી ફ્યુચર્સમાં તેનો બજાર હિસ્સો 99.48%, જ્યારે કરન્સી ઓપ્શન્સમાં 100% રહ્યો હતો. કોર્પોરેટ બોન્ડ્સના ટ્રેડિંગ મૂલ્યમાં પણ કંપનીનો બજાર હિસ્સો નોંધપાત્ર રહ્યો હતો.
ટેક્નોલોજી અને ટ્રેડિંગ ક્ષમતામાં મજબૂત માળખું
NSEએ ટ્રેડિંગ, લિસ્ટિંગ અને સેટલમેન્ટ માટે એક વ્યાપક ઇકોસિસ્ટમ વિકસાવી છે. તેમાં NSE Clearing Limited, NSE Indices અને NSE Data & Analytics Limited જેવી સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે. GIFT City ખાતે NSE International Exchange (NSEIX)ની સ્થાપના પણ કરવામાં આવી છે, જે દિવસના આશરે 21 કલાક ટ્રેડિંગની સુવિધા આપે છે. NSEનું ટેક્નોલોજી પ્લેટફોર્મ મોટા પ્રમાણમાં ટ્રેડિંગ ડેટા અને ઓર્ડર મેસેજિસને સંભાળવા માટે સક્ષમ છે. 1 એપ્રિલ 2024થી 30 જૂન 2026 દરમિયાન પ્લેટફોર્મે દરરોજ સરેરાશ 12.46 અબજ મેસેજિસ પ્રોસેસ કર્યા હતા. 24 માર્ચ 2026ના રોજ એક જ દિવસમાં 21.89 અબજ પીક ઓર્ડર મેસેજિસ અને 201 મિલિયન ટ્રેડ્સ પૂર્ણ થયા હતા. કેશ માર્કેટ, ઇક્વિટી ડેરિવેટિવ્ઝ અને એક્સચેન્જ-ટ્રેડેડ કરન્સી ડેરિવેટિવ્ઝ માટે પ્લેટફોર્મ પ્રતિ સેકન્ડ આશરે 5 મિલિયન મેસેજિસ પ્રોસેસ કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે અને માઇક્રોસેકન્ડ રિસ્પોન્સ ટાઇમ આપે છે.
જૂન 2026 ક્વાર્ટરમાં આવક અને નફામાં વધારો
30 જૂન 2026ના રોજ પૂરા થયેલા ક્વાર્ટરમાં NSEની કામગીરીમાંથી આવક રૂ. 4,560 કરોડ રહી હતી, જે એક વર્ષ અગાઉના રૂ. 4,032 કરોડની સરખામણીએ વધુ છે. આ જ ક્વાર્ટરમાં કંપનીનો ચોખ્ખો નફો રૂ. 3,121 કરોડ રહ્યો હતો, જે અગાઉના વર્ષના રૂ. 2,811 કરોડ કરતાં વધુ છે.
IPOની મહત્વપૂર્ણ વિગતો
- IPO ખુલવાની તારીખ: 17 સપ્ટેમ્બર 2026
- IPO બંધ થવાની તારીખ: 21 સપ્ટેમ્બર 2026
- એન્કર ઇન્વેસ્ટર બિડિંગ: 16 સપ્ટેમ્બર 2026
- પ્રાઇસ બેન્ડ: રૂ. 1,700 – રૂ. 1,785 પ્રતિ ઇક્વિટી શેર
- ફેસ વેલ્યુ: રૂ. 1 પ્રતિ ઇક્વિટી શેર
- ન્યૂનતમ બિડ લોટ: 8 ઇક્વિટી શેર
- ઇશ્યૂનો પ્રકાર: Offer for Sale (OFS)
- OFS: 126,436,650 સુધીના ઇક્વિટી શેર
- પ્રસ્તાવિત લિસ્ટિંગ: BSE પર
રોકાણકારો માટે નોંધ: NSEએ 10 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ Red Herring Prospectus (RHP) RoC સમક્ષ ફાઇલ કર્યું છે. સંભવિત રોકાણકારોએ રોકાણનો નિર્ણય લેતા પહેલાં RHPમાં આપવામાં આવેલા “Risk Factors” સહિતની વિગતોનો અભ્યાસ કરવો જોઈએ. ઇક્વિટી શેરમાં રોકાણ ઊંચા જોખમ સાથે સંકળાયેલું છે.
