અમદાવાદ: અમદાવાદની એસવીસી બેંકની એક શાખામાં બેંક અધિકારીની સમયસરની સતર્કતાને કારણે એક ગ્રાહકને ₹30 લાખની સંભવિત ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ સાયબર છેતરપિંડીનો ભોગ બનતા બચાવી લેવામાં આવ્યા હતા. બેંક અધિકારીની સતર્કતાથી ગ્રાહકની જીવનભરની બચતનો મોટો હિસ્સો સુરક્ષિત રહી શક્યો હતો.
આ ઘટના ત્યારે સામે આવી જ્યારે મુંબઈ શાખામાં બચત ખાતું ધરાવતા એક ગ્રાહક ₹30 લાખની તાત્કાલિક RTGS ટ્રાન્સફર કરવા માટે અમદાવાદની શાખામાં પહોંચ્યા હતા. વ્યવહાર દરમિયાન આસિસ્ટન્ટ બ્રાન્ચ મેનેજર દિપકુમાર સાગરને ગ્રાહકના વર્તનમાં અસામાન્ય તણાવ અને ભય જોવા મળ્યો હતો.
ગ્રાહકની સ્થિતિ અંગે શંકા જતાં દિપકુમાર સાગરે ટ્રાન્ઝેક્શનને મંજૂરી આપતા પહેલાં તેને અટકાવ્યું અને ગુપ્ત રીતે ગ્રાહક સાથે વાતચીત કરી. વાતચીત દરમિયાન સામે આવ્યું કે ગ્રાહક છેલ્લા આશરે એક અઠવાડિયાથી કથિત ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ સાયબર કૌભાંડના ચક્રમાં ફસાયેલા હતા. બેંક દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, ગ્રાહક આ કૌભાંડના ભાગરૂપે અગાઉ અન્ય એક બેંક મારફતે આશરે ₹4 લાખ ટ્રાન્સફર કરી ચૂક્યા હતા. ત્યારબાદ તેમણે મ્યુચ્યુઅલ ફંડ અને અન્ય બચતમાંથી નાણાં ઉપાડી વધુ ₹30 લાખ ટ્રાન્સફર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
અમદાવાદ શાખાના અધિકારીની સતર્કતાને કારણે આ મોટો નાણાકીય વ્યવહાર સમયસર અટકાવી શકાયો. ગ્રાહકને સંભવિત સાયબર છેતરપિંડી અંગે સમજાવવામાં આવ્યા બાદ સમગ્ર મામલો બ્રાન્ચ મેનેજર રૂપેન પારિખના ધ્યાન પર લાવવામાં આવ્યો હતો. રૂપેન પારિખે પણ ગ્રાહકના નિવાસસ્થાને જઈને સમગ્ર પરિસ્થિતિ અંગે જાણકારી મેળવી હતી. આ ઘટના દર્શાવે છે કે ગ્રાહકો જ્યારે તણાવ, ભય અથવા દબાણ હેઠળ મોટી રકમના અથવા અસામાન્ય નાણાકીય વ્યવહારો કરવાનો પ્રયાસ કરતા હોય ત્યારે બેંક કર્મચારીઓની સતર્કતા સાયબર છેતરપિંડી અટકાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.
બેંકે આસિસ્ટન્ટ બ્રાન્ચ મેનેજર દિપકુમાર સાગરની સતર્કતા અને સમયસરની દરમિયાનગીરીની પ્રશંસા કરી હતી. સાથે જ બ્રાન્ચ મેનેજર રૂપેન પારિખના નેતૃત્વ અને ગ્રાહક સુરક્ષા પ્રત્યેની સજાગતાને પણ બિરદાવવામાં આવી હતી.
‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ અંગે ગ્રાહકો માટે મહત્વપૂર્ણ ચેતવણી
સાયબર ગુનેગારો ઘણી વખત પોલીસ, CBI, ED, કસ્ટમ્સ અથવા અન્ય સરકારી એજન્સીના અધિકારી હોવાનો ઢોંગ કરીને લોકોને વીડિયો કૉલ અથવા અન્ય માધ્યમથી ડરાવે છે. ત્યારબાદ કથિત તપાસ, ધરપકડ અથવા ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ના નામે નાણાં ટ્રાન્સફર કરવાની માંગ કરવામાં આવે છે.
ગ્રાહકોએ યાદ રાખવું જોઈએ કે સરકારી એજન્સીઓ અથવા પોલીસ વીડિયો કૉલ દ્વારા કોઈ વ્યક્તિને ‘ડિજિટલ અરેસ્ટ’ હેઠળ રાખીને નાણાં ટ્રાન્સફર કરવાની માંગ કરતી નથી. આવી કોઈ પણ પરિસ્થિતિ સર્જાય તો તરત જ કૉલ ડિસ્કનેક્ટ કરી સંબંધિત સત્તાવાર એજન્સી અથવા સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇનનો સંપર્ક કરવો જોઈએ.આ ઘટના સાયબર છેતરપિંડીના વધતા જોખમ વચ્ચે જાગૃતિ, સતર્કતા અને સમયસરની કાર્યવાહીનું મહત્વ ફરી એકવાર રેખાંકિત કરે છે.
