નવી દિલ્હી: ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણ પ્રાધિકરણ (FSSAI)એ એવરેસ્ટ ફૂડ પ્રોડક્ટ્સ અને લાલજી ગોધૂ દ્વારા બનાવવામાં આવતી કમ્પાઉન્ડ હીંગના વેચાણ પર અસ્થાયી રોક લગાવી છે. લેબોરેટરી ટેસ્ટમાં આ ઉત્પાદનો નિર્ધારિત ગુણવત્તાના ધોરણો પર ખરા ન ઉતર્યા બાદ FSSAIએ આ કાર્યવાહી કરી છે.
FSSAIએ બંને કંપનીઓને નિયમોના કથિત ઉલ્લંઘન અંગે સ્પષ્ટતા આપવા અને નિર્ધારિત ધોરણોનું પાલન કેવી રીતે કરવામાં આવશે તેની માહિતી આપવા જણાવ્યું છે. આ ઉપરાંત, બજારમાં ઉપલબ્ધ હલકી ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનોને કંપનીઓ પોતાની તરફથી પરત મંગાવી લે તેવી સલાહ પણ આપવામાં આવી છે. કંપનીઓ જ્યાં સુધી જરૂરી નિયમોનું પાલન નહીં કરે ત્યાં સુધી આ રોક અમલમાં રહેશે.
એવરેસ્ટના ત્રણ મસાલામાં પણ નિયમોનું ઉલ્લંઘન
FSSAIને એવરેસ્ટના એગ કરી મસાલા, ચિકન મસાલા અને ગરમ મસાલામાં પણ નિયમોનું પાલન ન થયું હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. જોકે, આ ત્રણેય ઉત્પાદનો પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો નથી.
FSSAIના જણાવ્યા અનુસાર, એક ગ્રાહકની ફરિયાદ બાદ તેણે હીંગના મોટા બ્રાન્ડ્સની દેખરેખ શરૂ કરી હતી. આ દરમિયાન મુંબઈમાં આવેલી કંપનીઓની મેન્યુફેક્ચરિંગ યુનિટ્સ તેમજ ગુજરાતના ઉમરગામમાં આવેલી એવરેસ્ટની યુનિટમાંથી સેમ્પલ લેવામાં આવ્યા હતા. તપાસ દરમિયાન કેટલાક સેમ્પલ નિર્ધારિત ધોરણો પર ખરા ઉતર્યા નહોતા.
હાલના નિયમો અનુસાર, કમ્પાઉન્ડેડ હીંગમાં ઓછામાં ઓછું 5 ટકા આલ્કોહોલમાં દ્રાવ્ય અર્ક (Extract) હોવું જરૂરી છે. FSSAIએ એક પ્રેસ રિલીઝમાં જણાવ્યું હતું કે તપાસ દરમિયાન કેટલાક સેમ્પલમાં માત્ર 0થી 3 ટકા અર્ક મળ્યો હતો. FSSAIના જણાવ્યા અનુસાર, આ દર્શાવે છે કે ઉત્પાદકોએ જરૂરી પ્રમાણ કરતાં આશરે 30થી 40 ટકા ઓછા કાચા હીંગનો ઉપયોગ કર્યો હતો.
લાલજી ગોધૂની યુનિટમાંથી એકત્ર કરવામાં આવેલી કાચી હીંગની છ અલગ-અલગ જાતના સેમ્પલમાં પણ 15થી 32 ટકા સુધી સ્ટાર્ચ મળી આવ્યું હતું. જ્યારે કાચી હીંગમાં સ્ટાર્ચની મહત્તમ મંજૂર મર્યાદા માત્ર 1 ટકા છે.
FSSAIની આ કાર્યવાહી એવા સમયે થઈ છે જ્યારે તેણે સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે વધુ પ્રમાણમાં ખાંડ, મીઠું અથવા સેચ્યુરેટેડ ફેટ ધરાવતા પેકેજ્ડ ફૂડ માટે પેકેટના આગળના ભાગે ચમકદાર લાલ રંગનું છકોણીય (Hexagonal) વૉર્નિંગ લેબલ લગાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. આ પ્રસ્તાવ ત્યારે રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો જ્યારે જસ્ટિસ જે.બી. પારડીવાલાની અધ્યક્ષતાવાળી સુપ્રીમ કોર્ટની બેન્ચે ફ્રન્ટ-ઓફ-પેક વૉર્નિંગ લેબલ લાગુ કરવામાં થઈ રહેલા વિલંબને લઈને FSSAI અને કેન્દ્ર સરકારની ટીકા કરી હતી. લેબલિંગના નિયમોમાં સૂચવાયેલા આ ફેરફારને કારણે ગ્રાહકો પ્રત્યે ફૂડ કંપનીઓની જવાબદારી અને ખાદ્ય ઉત્પાદનોની ગુણવત્તા અંગેની ચર્ચા વધુ તેજ બની છે.
