વૈશ્વિક સ્તરે આજે ભારતીયો માત્ર સૌથી મોટા વિદેશી સમુદાયોમાં સામેલ નથી, પરંતુ દુનિયાના વિવિધ ખંડોમાં પોતાની આગવી ઓળખ પણ સ્થાપિત કરી ચૂક્યા છે. વિદેશ મંત્રાલયના આંકડા અનુસાર, આશરે 3.5 કરોડ NRI (બિનનિવાસી ભારતીયો) અને ભારતીય મૂળના લોકો ભારતની બહાર વસવાટ કરે છે. વધુ સારી કારકિર્દી, શિક્ષણ, વ્યવસાય અને આધુનિક જીવનશૈલીની શોધમાં વિદેશ ગયેલા આ ભારતીયોએ વિદેશી અર્થતંત્રોને વેગ આપવાની સાથે પોતાની સાંસ્કૃતિક ઓળખ અને પરંપરાઓને પણ જાળવી રાખી છે. ચાલો જાણીએ દુનિયાના એવા 5 મુખ્ય દેશો વિશે, જ્યાં સૌથી વધુ ભારતીયો વસવાટ કરે છે.
1. અમેરિકા (USA)
ભારતીય મૂળના લોકોની સૌથી વધુ વસ્તી અમેરિકામાં જોવા મળે છે. અહીં આશરે 54 લાખ ભારતીયો વસવાટ કરે છે. આમાં વિવિધ ક્ષેત્રોમાં કામ કરતા વ્યાવસાયિકો, વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારોનો સમાવેશ થાય છે. IT, મેડિકલ, શિક્ષણ અને વ્યવસાય જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારતીય-અમેરિકન સમુદાયનું નોંધપાત્ર યોગદાન છે. આ સમુદાયને અમેરિકાના સમૃદ્ધ અને સફળ સમુદાયોમાં ગણવામાં આવે છે. ન્યૂયોર્ક, કેલિફોર્નિયા, ન્યૂ જર્સી અને ટેક્સાસ જેવા રાજ્યોમાં ભારતીયોની મોટી વસ્તી રહે છે.
2. સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)
વિદેશમાં વસતા ભારતીયો માટે UAE બીજા સૌથી લોકપ્રિય સ્થળોમાંનું એક છે. અહીં આશરે 36 લાખ ભારતીયો રહે છે, જે દેશની કુલ વસ્તીનો લગભગ ત્રીજા ભાગ જેટલો હિસ્સો હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. આ સમુદાયમાં કુશળ વ્યાવસાયિકો, મોટા ઉદ્યોગપતિઓથી લઈને બાંધકામ ક્ષેત્રમાં કામ કરતા શ્રમિકોનો સમાવેશ થાય છે. UAEના અર્થતંત્ર, સમાજ અને સંસ્કૃતિમાં ભારતીયોનું મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન છે.
3. મલેશિયા
દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં આવેલું મલેશિયા ભારતીય મૂળના લોકોની મોટી વસ્તી ધરાવતા દેશોમાં સામેલ છે. અહીં આશરે 29 લાખ ભારતીયો વસવાટ કરતા હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. આ સમુદાયના મોટા ભાગના લોકો તમિલ મૂળના છે. તેમના પૂર્વજો બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન મલેશિયા પહોંચ્યા હતા. વર્તમાન સમયમાં મલેશિયાઈ-ભારતીય સમુદાય કાયદા, તબીબી ક્ષેત્ર, શિક્ષણ અને વ્યવસાયમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યો છે.
4. કેનેડા
કેનેડામાં આશરે 28થી 29 લાખ ભારતીયો વસવાટ કરતા હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. વર્ષ 1967માં ઇમિગ્રેશનના નિયમોમાં ફેરફાર થયા બાદ અહીં ભારતીયોની સંખ્યામાં ઝડપથી વધારો થયો હતો. કેનેડાના રાજકારણ, સમાજ અને અર્થતંત્રમાં ભારતીય સમુદાયનું નોંધપાત્ર યોગદાન છે. ખાસ કરીને પંજાબથી આવેલા લોકોની અહીં મોટી વસ્તી છે. બ્રિટિશ કોલંબિયા અને ઑન્ટારિયો પ્રાંતમાં ભારતીયોની સંખ્યા વધુ જોવા મળે છે.
5. સાઉદી અરેબિયા
સાઉદી અરેબિયામાં આશરે 25 લાખ ભારતીય નાગરિકો વસવાટ કરે છે. 1970ના દાયકામાં તેલ અને માળખાકીય સુવિધાઓના વિકાસ દરમિયાન ભારતીયો અહીં રોજગાર માટે જવા લાગ્યા હતા. આજે ભારતીય સમુદાય સાઉદી અરેબિયાના બાંધકામ, આરોગ્ય અને રિટેલ ક્ષેત્રોમાં મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન આપી રહ્યો છે. આ ઉપરાંત, ત્યાં કામ કરતા ભારતીયો દ્વારા ભારતમાં મોકલવામાં આવતી વિદેશી હૂંડિયામણની રકમ એટલે કે રેમિટન્સ પણ ભારતીય અર્થતંત્ર માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
નોંધ: ઉપર જણાવેલા આંકડા અંદાજિત છે. વિવિધ દેશોમાં ભારતીય નાગરિકો, NRI અને ભારતીય મૂળના લોકોની ગણતરીની પદ્ધતિ અલગ હોઈ શકે છે. તેથી વસ્તીના આંકડામાં સ્રોત અને વર્ષ પ્રમાણે ફેરફાર જોવા મળી શકે છે.
