નવી દિલ્હી: દિલ્હી-NCRમાં વધતા વાયુ પ્રદૂષણને લઈને AIIMSના ડોક્ટરે ગંભીર ચેતવણી આપી છે. તેમણે કહ્યું કે અગાઉ એર ક્વોલિટી ઇન્ડેક્સ (AQI) ત્રણ આંકડામાં રહેતો હતો, પરંતુ હવે તે ચાર આંકડા સુધી પહોંચી ગયો છે. તેમણે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતાં કહ્યું કે, ‘મને તો નવાઈ લાગે છે કે આપણે હજુ જીવિત છીએ.’ ડોક્ટર વિજય હડ્ડાએ જણાવ્યું કે ગ્રીન ફટાકડાથી પણ પ્રદૂષણ ફેલાય જ છે. લોકો સતત ઝેરી હવા શ્વાસમાં લઈ રહ્યા છે.
તેમણે ચેતવણી આપી કે ગળામાં ખરાશ, આંખોમાં બળતરા અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ જેવા લક્ષણો તો માત્ર શરૂઆત છે. આવનારા વર્ષોમાં તેના વધુ ગંભીર સ્વાસ્થ્ય પરિબળો સામે આવી શકે છે.
‘દરેક શ્વાસ સાથે લોકો શરીરમાં ઝેર લઈ રહ્યા છે’
ડૉ. વિજય હડ્ડાએ જણાવ્યું કે સામાન્ય ફટાકડાની સરખામણીમાં ગ્રીન ફટાકડા માત્ર 30 ટકા ઉત્સર્જન ઘટાડે છે. તેમણે કહ્યું કે ગેસ અને પાર્ટિક્યુલેટ મેટરના સ્તરમાં હજુ પણ આશરે 70 ટકા પ્રદૂષણ યથાવત્ રહે છે. તેમણે કહ્યું, ‘અગાઉ AQI ત્રણ આંકડામાં રહેતો હતો, પરંતુ હવે તે ચાર આંકડા સુધી પહોંચી ગયો છે. દિલ્હી અને અન્ય શહેરોની હવાની સરખામણી કરીએ તો આશરે 50 ટકા સુધીનો તફાવત જોવા મળે છે. અહીં રહેતા લોકો માટે જીવન સરળ રહેવાનું નથી.’
‘આ હવા માણસો માટે રહેવા લાયક નથી’
ડૉ. હડ્ડાએ જણાવ્યું કે માણસ દર મિનિટે આશરે 20 વખત શ્વાસ લે છે અને દરેક શ્વાસ સાથે લગભગ અડધો લિટર હવા શરીરમાં જાય છે. તેમણે કહ્યું, ‘મને ખરેખર નવાઈ લાગે છે કે આપણે અત્યાર સુધી જીવિત છીએ. મને નથી લાગતું કે આ પ્રકારની હવા માણસોના જીવિત રહેવા માટે યોગ્ય છે. તમે સતત ઝેરી ધુમાડો શરીરમાં લઈ રહ્યા છો અને બહાર કાઢી રહ્યા છો.’ તેમણે ચેતવણી આપી કે સમય જતાં તેની ગંભીર સ્વાસ્થ્ય અસરો સામે આવશે. લોકો અત્યારથી જ પ્રદૂષણનાં શરૂઆતનાં લક્ષણો અનુભવી રહ્યા છે.
સ્વસ્થ લોકોમાં પણ ગળામાં બળતરા અને બેચેનીની ફરિયાદ
AIIMSના પ્રોફેસરે જણાવ્યું કે તેમના ઘણા સહકર્મીઓ, જેઓ સંપૂર્ણ સ્વસ્થ છે, તેઓ પણ સતત ગળામાં બળતરા અને બેચેનીની ફરિયાદ કરી રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે તાજેતરના OPD સેશન દરમિયાન ઘણા દર્દીઓ સારવાર માટે આવ્યા હતા અને એ જ દર્દીઓ ફરીથી સારવાર લેવા આવી રહ્યા છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, દર વર્ષે આવી સ્થિતિ જોવા મળે છે, પરંતુ થોડા સમય બાદ લોકો તેને ભૂલી જાય છે.
પ્રદૂષિત હવાના સંપર્કમાં આવતાં તરત દેખાય છે આ લક્ષણો
ડૉ. હડ્ડાના જણાવ્યા અનુસાર, વાયુ પ્રદૂષણની અસર તરત જ અનુભવાય છે. સામાન્ય દિવસોમાં શ્વાસ લેવામાં સરળતા રહે છે, પરંતુ હાલના દિવસોમાં લોકોને શ્વાસ લેતી વખતે હવા ભારે લાગવા લાગી છે.
તેમણે જણાવ્યું કે સતત ગળું સૂકાવું, વારંવાર ગળું સાફ કરવાની ઇચ્છા થવી, નાક બંધ થઈ જવું, આંખોમાં બળતરા થવી અને આંખોમાંથી પાણી આવવું જેવા સામાન્ય લક્ષણો પ્રદૂષિત હવાના સંપર્કમાં આવ્યા બાદ તરત જ દેખાઈ શકે છે.

