New Delhi : સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહે ભારતને અદ્યતન ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં માત્ર ઉપયોગકર્તા નહીં, પરંતુ ડેવલપર, ઇનોવેટર અને વૈશ્વિક અગ્રણી બનવા આહ્વાન કર્યું છે. તેમણે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા વધારવા અને નોન-ડિસ્ટ્રક્ટિવ ટેસ્ટિંગ (NDT) ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવા પર ભાર મૂક્યો હતો.
15 નવેમ્બર, 2026ના રોજ નોન-ડિસ્ટ્રક્ટિવ ઇવેલ્યુએશન એન્ડ એનેબલિંગ ટેકનોલોજીસ પર 36મી વાર્ષિક કોન્ફરન્સ અને એરોસ્પેસમાં નોન-ડિસ્ટ્રક્ટિવ ટેસ્ટિંગ પર 15મા આંતરરાષ્ટ્રીય પરિસંવાદને વર્ચ્યુઅલ સંબોધતા તેમણે આ વાત કહી હતી.
સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સ્વદેશી ટેકનોલોજી પર ભાર
રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું કે ભારતે અદ્યતન નિરીક્ષણ ટેકનોલોજી, વિશિષ્ટ સેન્સર્સ, મૂલ્યાંકન સાધનો અને સંબંધિત સોફ્ટવેરમાં પોતાની સ્વદેશી ક્ષમતાઓ વિકસાવવી જોઈએ.
તેમણે કહ્યું કે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં ટેકનોલોજીકલ નિર્ભરતા ઘટાડવા અને મહત્વપૂર્ણ સપ્લાય ચેઇનને સુરક્ષિત રાખવા માટે સ્થાનિક સ્તરે ટેકનોલોજી વિકસાવવી જરૂરી છે. આ માટે સરકારી કંપનીઓ, ખાનગી ઉત્પાદકો, સ્ટાર્ટઅપ્સ અને MSMEsની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
આત્મનિર્ભરતા માત્ર આર્થિક નહીં, વ્યૂહાત્મક જરૂરિયાત
સંરક્ષણ મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા ભારત માટે માત્ર આર્થિક ઉદ્દેશ્ય નથી, પરંતુ એક વ્યૂહાત્મક આવશ્યકતા છે.
તેમણે મિસાઇલ વિકાસ, નૌકાદળનાં પ્લેટફોર્મ, એરોસ્પેસ એન્જિનિયરિંગ, રડાર સિસ્ટમ્સ અને અવકાશ ક્ષેત્રે ભારતની સિદ્ધિઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. INS વિક્રાંતના કમિશનિંગને તેમણે આત્મનિર્ભર ભારતની યાત્રામાં મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન ગણાવ્યું હતું.
AI અને રોબોટિક્સથી બદલાશે નિરીક્ષણ ટેકનોલોજી
રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું હતું કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), મશીન લર્નિંગ, રોબોટિક્સ, અદ્યતન સેન્સર્સ, ડિજિટલ ટ્વિન્સ અને પ્રિડિક્ટિવ એનાલિટિક્સ જેવી ટેકનોલોજી નોન-ડિસ્ટ્રક્ટિવ ટેસ્ટિંગ ક્ષેત્રમાં નવી શક્યતાઓ ઊભી કરી રહી છે.
તેમના જણાવ્યા અનુસાર, આ ટેકનોલોજી નિરીક્ષણની ઝડપ અને ચોકસાઈ વધારવા તેમજ જટિલ ખામીઓ ઓળખવામાં મદદરૂપ બનશે.
2,000થી વધુ નિષ્ણાતો કોન્ફરન્સમાં જોડાયા
તેલંગાણાના હૈદરાબાદમાં ઇન્ડિયન સોસાયટી ફોર નોન-ડિસ્ટ્રક્ટિવ ટેસ્ટિંગ દ્વારા આયોજિત આ ત્રણ દિવસીય કોન્ફરન્સમાં 2,000થી વધુ વ્યાવસાયિકો, સંશોધકો, ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો અને વિદ્યાર્થીઓ ભાગ લઈ રહ્યા છે.
કોન્ફરન્સમાં સંરક્ષણ અને એરોસ્પેસ ક્ષેત્રે ગુણવત્તા, વિશ્વસનીયતા, અદ્યતન નિરીક્ષણ ટેકનોલોજી અને સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ચર્ચાઓ યોજાઈ રહી છે.
અંતમાં સંરક્ષણ મંત્રીએ સરકાર, ઉદ્યોગ, શિક્ષણવિદો અને સંશોધન સંસ્થાઓને સાથે મળીને કામ કરવા અપીલ કરી હતી, જેથી ભારત અદ્યતન ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક સ્તરે પોતાની આગવી ઓળખ સ્થાપિત કરી શકે.

