New Delhi : ભારતીય વાયુસેનાની મેન્ટેનન્સ કમાન્ડ હેઠળના 13 બેઝ રિપેર ડેપોએ પોતાની સ્થાપનાના 50 વર્ષ પૂર્ણ થતાં સુવર્ણ જયંતીની ઉજવણી કરી હતી. આ પ્રસંગે નવી દિલ્હીના માણેકશા સેન્ટર ખાતે “એર ડિફેન્સ 2040: સેન્સર્સ, નેટવર્ક્સ એન્ડ સોવરેન સસ્ટેનમેન્ટ” વિષય પર વિશેષ સેમિનારનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
સેમિનારની અધ્યક્ષતા મેન્ટેનન્સ કમાન્ડના એર ઓફિસર કમાન્ડિંગ-ઇન-ચીફ એર માર્શલ યલ્લા ઉમેશે કરી હતી. કાર્યક્રમમાં વરિષ્ઠ સૈન્ય અધિકારીઓ, નિવૃત્ત સૈનિકો, DRDOના પ્રતિનિધિઓ, શિક્ષણવિદો અને સંરક્ષણ ઉદ્યોગના અગ્રણીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.
50 વર્ષથી ભારતીય વાયુસેનાની સેવા
વર્ષ 1976માં સ્થાપિત 13 બેઝ રિપેર ડેપો ભારતીય વાયુસેનાની મેન્ટેનન્સ વ્યવસ્થાનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો છે. ડેપો રડાર અને સંચાર ઉપકરણોના સમારકામ, ઓવરહોલ તથા લાંબા ગાળાની જાળવણીની જવાબદારી નિભાવે છે.
છેલ્લા પાંચ દાયકામાં ડેપોએ ભારતની હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓની કાર્યક્ષમતા અને વિશ્વસનીયતા જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું છે.
સ્વદેશી ટેકનોલોજી અને આત્મનિર્ભરતા પર ભાર
એર માર્શલ યલ્લા ઉમેશે જણાવ્યું હતું કે હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીની સફળતા માત્ર તેની ક્ષમતામાં નહીં, પરંતુ જરૂરિયાતના સમયે તેની ઉપલબ્ધતા અને કાર્યક્ષમતામાં રહેલી છે.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારતે પોતાની અંદર જ અદ્યતન સંરક્ષણ પ્રણાલીઓનું નિદાન, સમારકામ અને પુનઃસ્થાપન કરવાની ક્ષમતા વિકસાવવી જોઈએ.
તેમણે ઉદ્યોગ ભાગીદારોને સ્વદેશી પરીક્ષણ, સમારકામ અને જીવનચક્ર સહાય માટેની ટેકનોલોજી વિકસાવવા પણ અપીલ કરી હતી.
ક્વોન્ટમ સેન્સિંગ અને આધુનિક રડાર ટેકનોલોજી પર ચર્ચા
સેમિનારમાં ક્વોન્ટમ સેન્સિંગ, જીવનચક્ર વ્યવસ્થાપન, આધુનિક હવાઈ સંરક્ષણ રડાર અને નેટવર્ક આધારિત હવાઈ સંરક્ષણ જેવી ઉભરતી ટેકનોલોજી પર નિષ્ણાતોએ ચર્ચા કરી હતી.
આ ટેકનોલોજી ભવિષ્યમાં ભારતીય વાયુસેનાની હવાઈ સંરક્ષણ ક્ષમતાઓને વધુ આધુનિક અને અસરકારક બનાવવામાં મદદરૂપ થશે.
હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલથી રડાર સંચાલનનું પ્રદર્શન
આ કાર્યક્રમનું વિશેષ આકર્ષણ ભારતીય વાયુસેનાના રડારને હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ ટેકનોલોજી દ્વારા પાવર આપવાનું સફળ પ્રદર્શન રહ્યું હતું.
નેશનલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશન અને NTPC સાથેની ભાગીદારીમાં હાથ ધરાયેલી આ પહેલથી હવાઈ સંરક્ષણ પ્રણાલીઓ માટે સ્વચ્છ ઊર્જાના ઉપયોગની નવી શક્યતાઓ સામે આવી છે.
આ ટેકનોલોજી ખાસ કરીને પડકારજનક ઓપરેશનલ વિસ્તારોમાં રડાર સિસ્ટમની ઊર્જા સ્વાયત્તતા, વિશ્વસનીયતા અને સતત કામગીરી વધારવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
ભારતીય વાયુસેનાની આ પહેલ સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં સ્વદેશી ટેકનોલોજી, આત્મનિર્ભરતા અને ટકાઉ ઊર્જા તરફના ભારતના પ્રયાસોને વધુ મજબૂત બનાવે છે.

