હવામાન બદલાય ત્યારે તાવ આવવો એક સામાન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે તાવ પોતે કોઈ બીમારી નથી, પરંતુ શરીરની કુદરતી પ્રતિક્રિયા છે? જ્યારે શરીર કોઈ ચેપ (ઇન્ફેક્શન) સામે લડી રહ્યું હોય ત્યારે તાવ આવે છે. મોટા ભાગે તાવ પૂરતો આરામ અને શરીરમાં પાણીની યોગ્ય માત્રા જાળવવાથી ખાસ સારવાર વગર પણ ઠીક થઈ જાય છે. જોકે કેટલીક ખોટી આદતોને કારણે સાજા થવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે.
યથાર્થ સુપર સ્પેશિયાલિટી હોસ્પિટલ, ફરીદાબાદ સેક્ટર-88ના ઇન્ટરનલ મેડિસિન વિભાગના ડિરેક્ટર ડૉ. સંતોષ કુમાર અગ્રવાલના જણાવ્યા મુજબ, ઘણા લોકો અજાણતા એવા ઘરેલુ ઉપાયો અપનાવે છે જેનાથી સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ શકે છે. તેથી તાવમાંથી ઝડપથી સાજા થવા માટે કેટલીક મહત્વપૂર્ણ બાબતોનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
તાવ દરમિયાન શરીરનું તાપમાન વધે છે અને વધુ પરસેવો આવે છે, જેના કારણે શરીરમાંથી પાણી ઝડપથી ઓછું થાય છે. જો આ પાણીની ભરપાઈ ન કરવામાં આવે તો ડિહાઇડ્રેશન થઈ શકે છે. તેના કારણે ચક્કર આવવા, નબળાઈ અને માથાનો દુખાવો જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. તેથી પૂરતું પાણી પીવું જોઈએ. સાથે જ ORS, નાળિયેરનું પાણી, હળવો સૂપ અને તાજા ફળોના રસ જેવા પ્રવાહીનું પણ થોડા-થોડા અંતરે સેવન કરવું જોઈએ.
તાવ દરમિયાન શરીર પોતાની ઊર્જા ચેપ સામે લડવામાં વાપરે છે, જેના કારણે પાચનક્રિયા ધીમી પડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં તળેલી-ભૂંજેલી વસ્તુઓ, વધુ મસાલેદાર ખોરાક અને ભારે ગ્રેવીવાળી વાનગીઓથી દૂર રહેવું જોઈએ. તેના બદલે ભાત, ખીચડી, દાળ, બાફેલી શાકભાજી, દળિયો, ટોસ્ટ, કેળા અને સૂપ જેવા હળવા અને સરળતાથી પચી જાય એવા ખોરાકનું સેવન કરવું વધુ યોગ્ય છે.
ઘણા લોકો માને છે કે ખૂબ ઠંડા પાણીથી સ્નાન કરવાથી તાવ ઝડપથી ઉતરી જાય છે, પરંતુ આ માન્યતા યોગ્ય નથી. ખૂબ ઠંડા પાણીથી નહાવાથી શરીરને અસ્વસ્થતા થઈ શકે છે. જો તાવ દરમિયાન સ્નાન કરવું હોય તો હૂંફાળા પાણીથી સ્નાન કરવું વધુ સારું માનવામાં આવે છે. તેનાથી શરીર સ્વચ્છ રહે છે અને તાજગી પણ અનુભવાય છે. જો નબળાઈને કારણે સ્નાન કરવું મુશ્કેલ હોય તો હૂંફાળા પાણીમાં ભીંજવેલા ટુવાલથી શરીરને લૂછી શકાય છે.
તાવમાંથી સાજા થવાનો અર્થ માત્ર દવા લેવાનો નથી. શરીરની યોગ્ય કાળજી લેવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. પૂરતું પાણી પીવું, હળવો આહાર લેવો અને સ્વચ્છતા જાળવવી જેવી બાબતો ઝડપથી સ્વસ્થ થવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
નોંધ: જો તાવ 2-3 દિવસથી વધુ સમય સુધી રહે, ખૂબ ઊંચો તાવ આવે, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ, સતત ઉલ્ટી, બેભાન થવું અથવા અન્ય ગંભીર લક્ષણો દેખાય તો તરત જ ડૉક્ટરની સલાહ લેવી.
