અમેરિકા અને ઇઝરાયલ દ્વારા ઈરાનના શહેરો પર થયેલા ભારે હુમલાઓ બાદ પરિસ્થિતિ ખૂબ જ તંગ બની ગઈ છે. તેના જવાબમાં ઈરાને ‘ફતહ-એ-ખૈબર’ નામનું ઓપરેશન શરૂ કર્યું છે. આ અથડામણની સીધી અસર સામાન્ય ભારતીયની ખિસ્સા પર પડી શકે છે. વિશ્વભરમાં કાચા તેલની સપ્લાઈ માટેનો મુખ્ય માર્ગ Strait of Hormuz હાલ ગંભીર જોખમમાં છે.
જો આ તણાવ વધતો રહેશે તો આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવ રૉકેટની જેમ વધી શકે છે. ભારત પોતાની જરૂરિયાતનો મોટાભાગનો તેલ મધ્યપૂર્વ દેશોમાંથી આયાત કરે છે. તેલ મોંઘું થવાથી દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં ભારે વધારો થઈ શકે છે, જેના કારણે રોજિંદી જરૂરિયાતની વસ્તુઓ પણ મોંઘી બનશે.
કાચા તેલના ભાવમાં ઉછાળો ફક્ત પેટ્રોલ પંપ સુધી સીમિત નહીં રહે. તેનો વ્યાપક અસર સમગ્ર ભારતીય અર્થતંત્ર પર પડશે. આયાત મોંઘી થવાથી ભારતીય ચલણ પર દબાણ વધશે. મધ્યપૂર્વમાં અશાંતિ સર્જાય ત્યારે સૌથી વધુ સમસ્યા વિકાસશીલ દેશોને ભોગવવી પડે છે.
ઈરાન સામે મજબૂત ભારતીય રૂપિયા
ચલણની તુલનામાં ઈરાનની સરખામણીએ ભારતની સ્થિતિ વધુ મજબૂત છે. ઈરાનની સત્તાવાર કરન્સી ઈરાનિયન રિયાલ છે, જેનુ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં મૂલ્ય ખૂબ ઓછું છે. હાલમાં અંદાજે 1 ભારતીય રૂપિયો લગભગ 463 ઈરાનિયન રિયાલ જેટલો ગણાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ભારતીય વ્યક્તિ ઈરાન જાય અને 100 રૂપિયા બદલાવે, તો તેને અંદાજે 46,300 ઈરાનિયન રિયાલ મળશે. જ્યારે 1000 રૂપિયા બદલાવતાં આશરે 4,63,000 રિયાલ મળશે.
ઇઝરાયલની કરન્સી સામે ક્યાં છે રૂપિયા?
બીજી તરફ, ઇઝરાયલની આર્થિક સ્થિતિ અને તેની કરન્સીનો દરજ્જો અલગ છે. ઇઝરાયલની કરન્સીનું નામ ઇઝરાયલી ન્યૂ શેકલ છે, જે ભારતીય રૂપિયા કરતાં વધુ મજબૂત છે. હાલમાં અંદાજે 1 ઇઝરાયલી ન્યૂ શેકલ ખરીદવા માટે ભારતીયને લગભગ 29 રૂપિયા ખર્ચવા પડે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ 100 ભારતીય રૂપિયા ઇઝરાયલમાં બદલાવે, તો તેને અંદાજે 3.44 ન્યૂ શેકલ મળશે. અને 1000 રૂપિયા બદલાવતાં આશરે 34.48 ન્યૂ શેકલ જ મળશે.
આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે વૈશ્વિક રાજકીય તણાવ અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓનો સીધો અસર માત્ર તેલના ભાવ પર જ નહીં, પરંતુ કરન્સી અને અર્થતંત્ર પર પણ પડે છે.
