કાર ચલાવતા ઘણા લોકો ઘણીવાર આ બાબતે મૂંઝવણમાં રહે છે કે ટાયરમાં સામાન્ય હવા ભરાવવી સારી કે નાઇટ્રોજન ગેસ. પેટ્રોલ પંપ અને સર્વિસ સેન્ટર પર ઘણી વખત નાઇટ્રોજન ભરાવવાની સલાહ આપવામાં આવે છે અને તેને વધુ સારો વિકલ્પ ગણાવવામાં આવે છે. જોકે, હકીકતમાં સામાન્ય હવામાં પણ આશરે 78 ટકા નાઇટ્રોજન પહેલેથી જ હોય છે. ત્યારે સવાલ થાય છે કે બંનેમાં ફરક શું છે અને તમારી કાર માટે કયો વિકલ્પ વધુ યોગ્ય રહેશે?
સામાન્ય હવા અને નાઇટ્રોજન વચ્ચેનો ફરક
ટાયરમાં ભરાતી આ બંને ગેસમાં મોટો તફાવત હોય છે.
સામાન્ય હવા
સામાન્ય હવા અનેક ગેસોનું મિશ્રણ હોય છે. તેમાં લગભગ 78 ટકા નાઇટ્રોજન, 21 ટકા ઓક્સિજન અને બાકી 1 ટકા અન્ય ગેસો (જેમ કે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને આર્ગન) હોય છે. તેમાં રહેલી ઓક્સિજનને કારણે હવાના સાથે કુદરતી ભેજ (Moisture) પણ ટાયરમાં જઈ શકે છે.
નાઇટ્રોજન ગેસ
ટાયર માટે ઉપયોગમાં લેવાતી કમર્શિયલ નાઇટ્રોજન ગેસ લગભગ 100 ટકા શુદ્ધ અને સંપૂર્ણપણે સુકી હોય છે. તેમાં ઓક્સિજન લગભગ શૂન્ય હોય છે, એટલે ભેજ રહેવાનો પ્રશ્ન જ નથી.
ટાયરમાં નાઇટ્રોજન ભરાવવાના ફાયદા
ટાયર પ્રેશર વધુ સ્થિર રહે છે
સામાન્ય હવામાં રહેલી ભેજ ગરમ થતાં ફેલાય છે, જેના કારણે ટાયરનું પ્રેશર વધઘટ કરી શકે છે. નાઇટ્રોજનમાં આવું ઓછું થાય છે, તેથી પ્રેશર વધુ સ્થિર રહે છે.
હવા ધીમે ધીમે લીક થાય છે
નાઇટ્રોજનના મોલિક્યુલ્સ મોટા હોવાથી તે રબરની બહાર ઝડપથી નીકળતા નથી. પરિણામે ટાયરનું પ્રેશર લાંબા સમય સુધી જળવાઈ રહે છે.
રિમ્સ પર જંગ ઓછો લાગે છે
નાઇટ્રોજન સંપૂર્ણપણે ડ્રાય હોવાથી તેમાં ભેજ હોતી નથી. તેથી વ્હીલ રિમ્સ પર જંગ લાગવાનો ખતરો ઘણો ઓછો થઈ જાય છે.
નાઇટ્રોજનના નુકસાન પણ જાણો
ફક્ત ફાયદા જ નહીં, પરંતુ તેના કેટલાક ગેરફાયદા પણ છે.
ખર્ચ વધુ થાય છે
જ્યાં સામાન્ય હવા મોટાભાગના પેટ્રોલ પંપ પર મફતમાં મળી જાય છે, ત્યાં નાઇટ્રોજન ભરાવવા અથવા ટોપ-અપ માટે આશરે 150થી 200 રૂપિયા સુધી ખર્ચ થઈ શકે છે.
દરેક જગ્યાએ ઉપલબ્ધ નથી
નાના શહેરો, ગામડાં અથવા હાઇવે પર નાઇટ્રોજન સ્ટેશન મળવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
ઇમરજન્સીમાં મુશ્કેલી
જો રસ્તામાં સામાન્ય હવા ભરાવવી પડે તો નાઇટ્રોજનની શુદ્ધતા ઘટી જાય છે અને લાંબા ગાળે પ્રેશર બેલેન્સ પર અસર પડી શકે છે.
તમારા માટે કયો વિકલ્પ વધુ સારો?
નાઇટ્રોજન ગેસ તેમના માટે વધુ સારી ગણાય છે, જે લોકો વારંવાર લાંબી હાઇવે મુસાફરી કરે છે, ઝડપથી કાર ચલાવે છે અથવા રેસિંગના શોખીન હોય છે. થર્મલ સ્ટેબિલિટી (તાપમાન નિયંત્રણ)ના કારણે રેસિંગ કાર અને વિમાનોના ટાયરમાં પણ મુખ્યત્વે નાઇટ્રોજનનો જ ઉપયોગ થાય છે.
બીજી તરફ, જો તમારી કાર મોટાભાગે શહેરના ટ્રાફિકમાં ચાલે છે અને રોજિંદા ઓફિસ કે માર્કેટ જવા માટે જ વપરાય છે, તો સામાન્ય હવા પૂરતી અને વધુ કિફાયતી વિકલ્પ છે.
આ ભ્રમો પર વિશ્વાસ ન કરો
ઘણા લોકો માને છે કે નાઇટ્રોજન ભરાવવાથી ટાયર ક્યારેય પંચર નહીં થાય અથવા કારનું માઇલેજ ઘણું વધી જશે, પરંતુ આ સંપૂર્ણપણે સાચું નથી. ટાયરનું આયુષ્ય અને માઇલેજ વધુ પડતા આ બાબતો પર આધાર રાખે છે:
* નિયમિત ટાયર પ્રેશર ચેક કરવું
* સમયસર વ્હીલ એલાઇનમેન્ટ કરાવવું
* વ્હીલ બેલેન્સિંગ કરાવવું
* ટાયર રોટેશન કરાવવું
