આત્મનિર્ભર ભારત બનાવવાના તેના પ્રયાસોને અનુરૂપ, કોકા-કોલા ઈન્ડિયા, તેના પ્રોજેક્ટ ઉન્નતિના સફળ અમલીકરણના દાયકાની જાહેરાત કરી છે. આ પ્રોજેક્ટ કોકા-કોલાની ફ્રુટ સર્ક્યુલર ઈકોનોમી પહેલનો એક ભાગ છે, જે કંપનીની ESG પ્રાથમિકતાઓ – સસ્ટેનેબલ એગ્રીકલ્ચરનો મુખ્ય આધારસ્તંભ છે. પ્રોજેક્ટ ઉન્નતિનો ઉદ્દેશ્ય ખેતીની કાર્યક્ષમતા વધારીને, ફોરવર્ડ લિન્કેજને મજબૂત કરીને અને દેશમાં ફૂડ-પ્રોસેસિંગ ક્ષમતાનું નિર્માણ કરીને ભારતીય કૃષિ-ઇકોસિસ્ટમને સમર્થન આપવાનો છે. છેલ્લાં 10 વર્ષોમાં, પ્રોજેક્ટ ઉન્નતિએ ભારતના 12 રાજ્યોમાં 350,000 લાખથી વધુ ફળોના ખેડૂતોને સશક્તિકરણ અને સક્ષમ બનાવવામાં મદદ કરી છે. ફળોની પાંચ જાતો કેરી, સફરજન, નારંગી, દ્રાક્ષ, લીચી અને શેરડી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને, આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ્ય બાગાયત પુરવઠા સાંકળને આગળ વધારવા અને સમગ્ર દેશમાં કૃષિ ઉત્પાદન ક્ષમતાઓનું નિર્માણ કરવાનો છે.
ઉન્નતિ પ્રોજેક્ટ્સ દ્વારા સારી કૃષિ પ્રેક્ટિસ (GAPS) અપનાવવાથી તમિલનાડુ, તેલંગાણા, આંધ્રપ્રદેશ, કર્ણાટક, ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને મધ્ય પ્રદેશમાં અલ્ટ્રા હાઇ ડેન્સિટી ફ્રુટ પ્લાન્ટેશન ટેકનોલોજી દ્વારા ફળ ઉત્પાદકતામાં 5X વધારો થયો છે. વધુમાં, કોકા-કોલાના ‘મીઠા સોના ઉન્નતિ’ કાર્યક્રમ નાના પાયે શેરડીના ખેડૂતો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા પડકારોને સંબોધવા, તેમની આજીવિકા વધારવા અને આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક શેરડીની ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવાનો પ્રયાસ કરે છે.
પ્રોજેક્ટ્સ ખેડૂતોને ઉચ્ચ-ઉપજ આપતી વાવેતર સામગ્રી અને સારી કૃષિ પ્રેક્ટિસ (GAPS) જેમ કે અલ્ટ્રા-હાઈ-ડેન્સિટી પ્લાન્ટેશન (UHDP) દ્વારા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને સક્ષમ કરવા માટે પણ સુવિધા આપે છે જેમાં ટપક સિંચાઈ, સાઇટ પર તાલીમ અને ફાર્મ પૂરક સહાયનો સમાવેશ થાય છે. આ નવી તકનીકો જમીનની એકમ દીઠ ગુણવત્તા, ઉત્પાદકતા અને નફાકારકતામાં નોંધપાત્ર વધારો તરફ દોરી જાય છે જે ફળોની ખેતીને વધુ આકર્ષક બનાવે છે.
રાજેશ અયપિલા – ડાયરેક્ટર-સીએસઆર એન્ડ સસ્ટેનેબિલિટી ફોર ઈન્ડિયા એન્ડ સાઉથવેસ્ટ એશિયા (આઈએનએસડબલ્યુએ) કોકા-કોલા કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે,, “ખેડૂતો ભારતીય કૃષિ અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ છે. પ્રોજેક્ટ ઉન્નતિ દ્વારા, અમારો ઉદ્દેશ્ય આ ખેડૂતોની આજીવિકાને ઉન્નત બનાવવા અને વધારવાનો છે, તેમને માત્ર અદ્યતન બાગાયત ઉકેલો સાથે સક્ષમ બનાવવાનું નથી, પરંતુ તેમની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો કરવા માટે તેમનું સશક્તિકરણ પણ કરે છે. આ આત્મનિર્ભર ભારત તરફ ભારત સરકારના વિઝનને અનુરૂપ એક પગલું છે, જે કૃષિ અર્થતંત્રને આત્મનિર્ભર બનાવે છે.”
કોકા-કોલા ઈન્ડિયાએ 2011માં આંધ્ર પ્રદેશમાં ‘પ્રોજેક્ટ ઉન્નતિ મેંગો’ સાથે ભારતમાં ફ્રૂટ સર્ક્યુલર ઈકોનોમી બનાવવાની દિશામાં પહેલું પગલું ભર્યું હતું. ત્યારબાદ આ કાર્યક્રમ મહારાષ્ટ્રમાં વર્ષ 2018માં ઉન્નતિ ઓરેન્જ સુધી વિસ્તર્યો, ત્યારબાદ ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ઉન્નતિ એપલ અને અંતે એક દાયકામાં લીચી અને દ્રાક્ષમાં વિસ્તરણ થયું. ભારતની રાજ્ય સરકારો દ્વારા આ પહેલને વ્યાપકપણે બિરદાવવામાં આવી છે.
પ્રોજેક્ટ ઉન્નતિનો ઉદ્દેશ્ય આર્થિક વૃદ્ધિને ઉત્પ્રેરિત કરવાનો અને ભારતમાં ખેડૂતો અને સ્થાનિક સપ્લાયરો માટે નવી તકો ઊભી કરવાનો છે. તે મહિલા સશક્તિકરણ, સામુદાયિક સુખાકારી અને વોટર સ્ટીવર્ડશિપ સહિતના ટકાઉપણા સાથે કેન્દ્રિત ક્ષેત્રોમાં હકારાત્મક અસર પણ બનાવે છે. આ પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય મુખ્ય બાગાયતી ચીજવસ્તુઓની આયાત અવેજી કરવાનો છે અને ખેતીને વ્યવસાય તરીકે અપનાવવા માટે ખેડૂતોના તેમના ગામોમાં વિપરિત સ્થળાંતરની સંભાવનાની કલ્પના કરે છે.
પ્રોજેક્ટ ઉન્નતિ અંતર્ગત શરૂ કરાયેલ પ્રોજેક્ટ
- ઉન્નતી કેરી
- તમિલનાડુ, આંધ્ર પ્રદેશ અને કર્ણાટકમાં ચિત્તૂર જિલ્લામાં કેરીની ખેતીની સંભાવનાને સાકાર કરવા માટે ઉન્નતિ કેરી 2011 માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. આ કાર્યક્રમ અલ્ટ્રા-હાઈ-ડેન્સિટી પ્લાન્ટેશન, પાણીની તાણ ઘટાડવા માટે ટપક સિંચાઈનો ઉપયોગ, પાકની ઉપજમાં વધારો અને સમગ્ર સમુદાય વિકાસ દ્વારા ખેડૂતોને લાભ આપે છે.
- જૈન ઇરિગેશન અને ઇન્ટરનેશનલ ફાઇનાન્સ કોર્પોરેશન (IFC) અમલીકરણ, ખેડૂતોની તાલીમ, અસર મૂલ્યાંકન અને હાઇડ્રોલોજિકલ મૂલ્યાંકન માટે અભિન્ન ભાગીદાર છે.
- ઉન્નતિ ઓરેન્જ
- 2018 માં શરૂ કરાયેલ, ઓરેન્જ ઉન્નતિ એ CCIPL, મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય સરકાર અને જૈન સિંચાઈ સિસ્ટમ્સ લિમિટેડ વચ્ચે ત્રિપક્ષીય ભાગીદારીનું પરિણામ છે. સંકલિત કૃષિ વિકાસ પ્રોજેક્ટનો હેતુ સાઇટ્રસની ખેતી માટે વપરાતી જમીનની એકમ દીઠ ગુણવત્તા, ઉત્પાદકતા અને નફાકારકતા વધારવાનો છે.
- ઓરેન્જ ઉન્નતી પરંપરાગત મેન્ડરિન (નાગપુર સંત્રા) જાતો કરતાં લગભગ 50% વધુ રસ સામગ્રી સાથે નવી આંતરરાષ્ટ્રીય જાતોને અપનાવવા પ્રોત્સાહિત કરે છે. એક સર્વગ્રાહી અસર બનાવવા માટે, પ્રોજેક્ટ જ્ઞાન પ્રસાર, રોપાઓની સરળ ઉપલબ્ધતા અને ડેમો ફાર્મ દ્વારા પ્રદર્શિત અસર પર પણ ભાર મૂકે છે.
- ઉન્નતિ એપલ
- આ પ્રોજેક્ટ 2018 માં શરૂ કરવામાં આવ્યો હતો, જેનો ઉદ્દેશ્ય ખેડૂતોને સુધારેલી અને અદ્યતન કૃષિ તકનીકો પ્રદાન કરીને અને શિક્ષિત કરીને તેમની આજીવિકાના ઉત્થાનનો હતો. આ પહેલ તેમને રોપાઓનું વાવેતર કરવામાં અને 80% ની સબસિડી આપવામાં આવતી આવશ્યક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રદાન કરવા માટે પણ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
- ખેડૂત સમુદાયોની સુખાકારી સુનિશ્ચિત કરવા, ઉપજમાં સુધારો કરવા અને કુદરતી સંસાધનોના ન્યાયપૂર્ણ ઉપયોગનો પ્રચાર કરવા માટે, કોકા-કોલા ઈન્ડિયાએ ઈન્ડો ડચ હોર્ટિકલ્ચર ટેક્નોલોજીસ પ્રા. લિ. સાથે ભાગીદારી કરી (IDHT) તેના ઉત્તરાખંડમાં પ્રોજેક્ટ એપલ-ઉન્નતિ ના અમલીકરણ ભાગીદાર તરીકે.
- પ્રોજેક્ટ એપલ-ઉન્નતિ ભારતમાં ખાસ કરીને ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર રાજ્યોમાં સફરજનની ઉત્પાદકતા વધારવાનો હેતુ ધરાવે છે, મુખ્યત્વે અલ્ટ્રા-હાઇ-ડેન્સિટી પ્લાન્ટેશન (UHDP) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતી વૈશ્વિક શ્રેષ્ઠ પ્રથાઓ લાવીને, ગુણવત્તામાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે, ઉત્પાદકતા, અને જમીનની એકમ દીઠ નફાકારકતા, જેથી ખેડૂતોની આવકમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય છે. તે સફરજનના ઉત્પાદનમાં આત્મનિર્ભરતા હાંસલ કરવામાં ભારતને મદદ કરવા માટે ઉત્પ્રેરક તરીકે પણ કામ કરી રહ્યું છે.
- ઉન્નતિ દ્રાક્ષ
- 2019 માં શરૂ કરાયેલ, સંકલિત કૃષિ વિકાસ પ્રોજેક્ટનો હેતુ ખેતી માટે ઉપયોગમાં લેવાતી જમીનની એકમ દીઠ ગુણવત્તા, ઉત્પાદકતા અને નફાકારકતા વધારવાનો છે.
- પ્રોજેક્ટ માટે અમલીકરણ ભાગીદાર છે PayAgri, NRC-Grapes અને Cendect-KVK
- આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ તમિલનાડુના થેની અને ડિંડીગુલ જિલ્લામાં 8000 થી વધુ ખેડૂતોને તાલીમ આપવાનો છે.
- ઉન્નતી લીચી
- આ કાર્યક્રમની શરૂઆત 2019માં DeHaat, નેશનલ રિસર્ચ સેન્ટર ઓન લીચી (NRCL) અને કેડિયા ફ્રેશ સાથે કરવામાં આવી હતી. આ કાર્યક્રમની મુખ્ય પહેલ એગ્રી-વેલ્યુ ચેઇનની કાર્યક્ષમતા તેમજ લીચીની ખેતીમાં ખેડૂતોની ક્ષમતા વધારવાનો છે.
આ કાર્યક્રમ ખેડૂતોને ગુડ એગ્રીકલ્ચર પ્રેક્ટિસ (GAP) અને યોગ્ય ટેક્નોલોજી દરમિયાનગીરીઓ દ્વારા ડેમો ઓર્ચાર્ડ બનાવવાની તાલીમ આપે છે
