Ahmedabad : ઔદ્યોગિક કચરાનો ઉપયોગ હવે ટકાઉ બાંધકામ માટે સંસાધન તરીકે કરવાની દિશામાં ભારત અને નોર્વે સાથે મળીને કામ કરશે. આ માટે બંને દેશો વચ્ચે નવી ટેક્નોલોજી અને સંશોધનના ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારવા અંગે મહત્વપૂર્ણ ચર્ચા કરવામાં આવી છે.
10 નવેમ્બર 2026ના રોજ નવી દિલ્હીના ઇન્ડિયા હેબિટેટ સેન્ટર ખાતે કાઉન્સિલ ઓફ સાયન્ટિફિક એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ રિસર્ચ (CSIR), નોર્વેની સંસ્થા SINTEF અને નોર્વેની રિસર્ચ કાઉન્સિલ દ્વારા ‘સિમેન્ટ અને બાંધકામ ક્ષેત્રમાં કચરાથી સંસાધન ઉકેલો’ વિષય પર ભારત-નોર્વે સંવાદ યોજાયો હતો. જેમાં વૈજ્ઞાનિકો, સંશોધકો, નિયમનકારી સંસ્થાઓ અને ઉદ્યોગોના પ્રતિનિધિઓએ ભાગ લીધો હતો.
આ સંવાદમાં બાંધકામ અને ઔદ્યોગિક કચરાને ઉપયોગી સંસાધનોમાં પરિવર્તિત કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. ખાસ કરીને બાંધકામ અને તોડકામમાંથી નીકળતો કચરો, સ્ટીલ સ્લેગ, ફ્લાય ઍશ અને રેડ મડ જેવા ઔદ્યોગિક અવશેષોનો ઉપયોગ બાંધકામ સામગ્રી બનાવવા માટે કેવી રીતે થઈ શકે તે અંગે ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
કાર્યક્રમ દરમિયાન જોખમી કચરાના સુરક્ષિત નિકાલ અને તેના યોગ્ય વ્યવસ્થાપન અંગે પણ ચર્ચા થઈ હતી. સિમેન્ટ ભઠ્ઠામાં નિયંત્રિત પ્રક્રિયા દ્વારા કેટલાક જોખમી કચરાનો નાશ કરવાની સંભાવનાઓ તપાસવામાં આવી હતી. આ માટે યોગ્ય ટેક્નોલોજી, ઉત્સર્જનનું નિરીક્ષણ અને પર્યાવરણીય નિયમોનું પાલન જરૂરી હોવાનું જણાવાયું હતું.
આ ઉપરાંત માર્ગ નિર્માણ, જ્યોપોલિમર કોંક્રિટ અને અન્ય બાંધકામ ઉત્પાદનોમાં ફ્લાય ઍશ, કોપર સ્લેગ, પ્લાસ્ટિક કચરો અને અન્ય ઔદ્યોગિક ઉપ-ઉત્પાદનોના ઉપયોગ અંગે પણ સંશોધન રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
નોર્વેની સંસ્થા SINTEF દ્વારા બાંધકામના કચરાના રિસાયક્લિંગ માટેની આંતરરાષ્ટ્રીય પદ્ધતિઓ રજૂ કરવામાં આવી હતી. જેમાં મોબાઇલ રિસાયક્લિંગ યુનિટ્સ, પુનઃપ્રાપ્ત સામગ્રીનો ઉપયોગ અને કચરામાંથી અશુદ્ધિઓ દૂર કરવાની આધુનિક ટેક્નોલોજીનો સમાવેશ થાય છે.
આ સંવાદમાં ભવિષ્યના સહયોગ માટે બે થી ત્રણ સંયુક્ત ભારત-નોર્વે સંશોધન પ્રસ્તાવો તૈયાર કરવા, જોખમી કચરાના વ્યવસ્થાપન માટે પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવા અને કચરામાંથી બાંધકામ સામગ્રી વિકસાવવા જેવા પ્રાથમિકતા ક્ષેત્રો નક્કી કરવામાં આવ્યા હતા.
આ પહેલથી ઔદ્યોગિક કચરાના પુનઃઉપયોગને પ્રોત્સાહન મળવાની સાથે પર્યાવરણનું રક્ષણ, સંસાધનોની બચત અને ટકાઉ બાંધકામ ક્ષેત્રના વિકાસને વેગ મળવાની અપેક્ષા છે.
