ભારતના 10 સૌથી જૂના રાજ્યો કયા છે? જાણો ક્યારે અને કેવી રીતે થઈ હતી રચના

Rudra
3 Min Read

વિશ્વના સાતમા સૌથી મોટા દેશ ભારતનું કુલ ક્ષેત્રફળ 32,87,263 ચોરસ કિલોમીટર છે. વહીવટી રીતે વાત કરીએ તો હાલમાં ભારતમાં 28 રાજ્યો અને 8 કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો છે. સમયાંતરે ભાષા અને સંસ્કૃતિના આધારે અનેક રાજ્યોની રચના કરવામાં આવી છે. ભારતના ઇતિહાસમાં રાજ્યોની રચનાની કહાની ખૂબ જ રસપ્રદ છે. કેટલાક રાજ્યો આઝાદી પહેલાં અસ્તિત્વમાં આવ્યા હતા, જ્યારે કેટલાક રાજ્યોની રચના આઝાદી બાદ ભાષા અને સંસ્કૃતિના આધારે કરવામાં આવી હતી. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે ભારતના 10 સૌથી જૂના રાજ્યો કયા છે? બે-ત્રણ રાજ્યો વિશે તો મોટાભાગના લોકોને ખબર હશે, પરંતુ આ 10 રાજ્યો કયા છે તે બહુ ઓછા લોકો જાણે છે. તો આવો જાણીએ ભારતના 10 સૌથી જૂના રાજ્યો વિશે.

ભારતમાં રાજ્યોની રચનાની પ્રક્રિયા બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન શરૂ થઈ હતી. તે સમયે વહીવટી સરળતા અને ભાષાકીય ઓળખને આધારે રાજ્યોની રચના કરવામાં આવતી હતી. આ જ પ્રક્રિયા હેઠળ બિહાર અને ઓડિશા જેવા રાજ્યોની રચના થઈ હતી. બિહારની રચના 22 માર્ચ, 1912ના રોજ થઈ હતી, જ્યારે તેને બંગાળ પ્રેસિડેન્સીથી અલગ કરવામાં આવ્યું હતું. આ જ કારણ છે કે દર વર્ષે 22 માર્ચે ‘બિહાર દિવસ’ ઉજવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ 1 એપ્રિલ, 1936ના રોજ ઓડિશાને અલગ પ્રાંત તરીકે બનાવવામાં આવ્યું હતું.

ગણતંત્ર ભારતના શરૂઆતના રાજ્યો કયા હતા?

ભારતને 1947માં આઝાદી મળી અને 1950માં તે ગણરાજ્ય બન્યું. 26 જાન્યુઆરી, 1950ના રોજ ભારતનું બંધારણ લાગુ થયું. તે દરમિયાન અનેક મુખ્ય રાજ્યોને ઔપચારિક રીતે નવું સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું. આમાં ઉત્તર પ્રદેશનું નામ સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે, જેને 24 જાન્યુઆરી, 1950ના રોજ આ નામ મળ્યું હતું. આ ઉપરાંત આસામ, તમિલનાડુ અને પશ્ચિમ બંગાળ જેવા રાજ્યોએ પણ આ સમયગાળામાં પોતાનું આધુનિક સ્વરૂપ મેળવ્યું હતું.

1956નો રાજ્ય પુનર્ગઠન અધિનિયમ

ભારતીય ઇતિહાસમાં 1 નવેમ્બર, 1956ની તારીખ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ એ દિવસ હતો, જ્યારે ‘રાજ્ય પુનર્ગઠન અધિનિયમ’ હેઠળ ભાષાકીય આધાર પર રાજ્યોની સીમાઓનું પુનર્ગઠન કરવામાં આવ્યું હતું. આ દરમિયાન દક્ષિણ ભારતના મુખ્ય રાજ્યો જેવા કે આંધ્ર પ્રદેશ, કેરળ અને કર્ણાટકનું પુનર્ગઠન કરવામાં આવ્યું હતું.

ભારતના 10 સૌથી જૂના રાજ્યોની યાદી

ક્રમરાજ્યનું નામરચના/સ્થાપનાની તારીખ
1બિહાર22 માર્ચ, 1912
2ઓડિશા1 એપ્રિલ, 1936
3ઉત્તર પ્રદેશ24 જાન્યુઆરી, 1950
4તમિલનાડુ26 જાન્યુઆરી, 1950
5આસામ26 જાન્યુઆરી, 1950
6પશ્ચિમ બંગાળ26 જાન્યુઆરી, 1950
7આંધ્ર પ્રદેશ1 નવેમ્બર, 1956
8કર્ણાટક1 નવેમ્બર, 1956
9કેરળ1 નવેમ્બર, 1956
10રાજસ્થાન1 નવેમ્બર, 1956

દેશનું સૌથી નવું રાજ્ય કયું છે?

ભારતના સૌથી જૂના રાજ્યોમાં બિહારનું નામ આવે છે, જ્યારે ભારતના સૌથી નવા રાજ્યોમાં તેલંગાણાનો સમાવેશ થાય છે. લાંબા સમય સુધી ચાલેલા જનઆંદોલન બાદ 2 જૂન, 2014ના રોજ આંધ્ર પ્રદેશથી અલગ થઈને તેલંગાણાનું અસ્તિત્વ આવ્યું હતું.

TAGGED:
Share This Article