મુંબઈ : ગણેશ ચતુર્થીના પાવન પર્વોત્સવના આરંભે આજે અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસના ડિરેક્ટર તથા એગ્રો, ઓઇલ એન્ડ ગેસ કંપનીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર પ્રણવ અદાણી અને અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સ્પેશિયલ ઇકોનોમિક ઝોન લિ.ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર કરણ અદાણીએ સહપરિવાર મુંબઈના પ્રસિદ્ધ ‘ચિંચપોકલી ચા ચિંતામણી’ ગણપતિના દર્શન કરી પૂજા-અર્ચના કરી હતી.
‘ચિંચપોકલી ચા ચિંતામણી’ના ૧૦૭મા વર્ષમાં પ્રવેશના પાવન પ્રસંગે ગણનાયકના દર્શન અને પૂજા-અર્ચના કરવાની તકને પ્રણવ અદાણીએ ધન્ય ઘડી ગણાવી હતી. ચિંચપોકલી સાર્વજનિક ઉત્સવ મંડળ સાથે જોડાવાનું સદભાગ્ય વ્યક્ત કરતાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ ગણેશોત્સવ ભક્તિભાવના સમૃદ્ધ વારસા, સામાજિક એકતા અને મુંબઈના સાંસ્કૃતિક ધબકારનું અનોખું પ્રતીક છે.
ગણેશ ચતુર્થીને ઘર-આંગણાની ધાર્મિક વિધિમાંથી સાર્વજનિક ઉત્સવનું સ્વરૂપ આપનાર લોકમાન્ય બાળ ગંગાધર તિલકની પરંપરાને આગળ ધપાવતાં મુંબઈના ઐતિહાસિક ગણેશોત્સવોમાં ‘ચિંચપોકલી ચા ચિંતામણી’નું વિશિષ્ટ સ્થાન છે. આ ઉત્સવનો વારસો મુંબઈના પરેલ, ગિરગાંવ અને લાલબાગ જેવા ઐતિહાસિક વિસ્તારો તથા શહેરના કાપડ ઉદ્યોગના સમૃદ્ધ ભૂતકાળ સાથે પણ ગાઢ રીતે જોડાયેલો છે.
દર વર્ષે નવી અને આગવી થીમ માટે જાણીતા ચિંચપોકલી સાર્વજનિક ઉત્સવ મંડળ દ્વારા આ વર્ષે ગણેશોત્સવમાં દક્ષિણ ભારતીય મંદિર સ્થાપત્યની ભવ્યતાનો સુંદર સંગમ રજૂ કરવામાં આવ્યો છે. તિરુમાલા તિરુપતિના ભગવાન વેંકટેશ્વર બાલાજીથી પ્રેરિત ગણનાયકની મૂર્તિમાં ગરુડ, કીર્તિમુખ, શંખ, ચક્ર અને કપૂરના તિલક જેવા પવિત્ર પ્રતીકોને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.
આ વર્ષની ભવ્ય સજાવટમાં હૈદરાબાદ અને ભુવનગિરીના શ્રી વેંકટેશ્વર મંદિર (સ્વર્ણગિરી)ની સ્થાપત્ય શૈલીની ઝાંખી જોવા મળે છે. ઊંચા ગોપુરમ, પવિત્ર દીપસ્તંભો અને કોતરણીવાળી ‘યાલી/વ્યાલ’ રક્ષક આકૃતિઓ પંડાલની ભવ્યતામાં વધારો કરે છે. ચિંચપોકલી સાર્વજનિક ઉત્સવ મંડળનો ઇતિહાસ મુંબઈના સામાજિક અને ઔદ્યોગિક પરિવર્તન સાથે પણ જોડાયેલો છે. શરૂઆતના વર્ષોમાં મિલ કામદારો આ ઉત્સવનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો હતા. ૧૯૮૨ની મિલ કામદારોની હડતાળ અને ત્યારબાદ આવેલા શહેરી પરિવર્તનો છતાં ‘ચિંચપોકલી ચા ચિંતામણી’ આ વિસ્તારના સાંસ્કૃતિક કેન્દ્રબિંદુ તરીકે પોતાની આગવી ઓળખ જાળવી રાખવામાં સફળ રહ્યું છે.
આ ઉત્સવ માત્ર ધાર્મિક આસ્થા પૂરતો સીમિત નથી રહ્યો. આશરે ૫,૦૦૦ કર્તવ્યનિષ્ઠ સેવકોની સેવા ભાવના સાથે મંડળ દ્વારા ગણેશોત્સવ ઉપરાંત સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ અને સામાજિક સેવા સાથે જોડાયેલી વિવિધ પહેલ પણ હાથ ધરવામાં આવે છે. વર્ષ ૧૯૩૯થી ચિંચપોકલી રેલવે સ્ટેશનની પૂર્વ બાજુએ આ ઉત્સવની ઉજવણી થતી આવી છે. મંડળ દ્વારા રક્તદાન શિબિરો, આરોગ્ય તપાસ, તબીબી સહાય અને બાળકો માટેના વિવિધ કાર્યક્રમો સહિતની સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ પણ યોજવામાં આવે છે. ખાસ કરીને કોવિડ-૧૯ મહામારી દરમિયાન જાહેર ઉજવણીઓ મર્યાદિત રાખીને મંડળે આરોગ્ય તપાસ શિબિરો, તબીબી સહાય અને રક્તદાન અભિયાન જેવી જનસેવાની પ્રવૃત્તિઓને પ્રાધાન્ય આપ્યું હતું. આ રીતે ‘ચિંચપોકલી ચા ચિંતામણી’ આજે ભક્તિ, પરંપરા, સંસ્કૃતિ અને સામાજિક સેવાના સુભગ સંગમ તરીકે મુંબઈના ગણેશોત્સવની આગવી ઓળખ બની રહી છે.
