એક લીટર પેટ્રોલમાં કેટલું ચાલે છે ફાઇટર જેટ? પ્રતિ લીટર નહીં આ રીતે માપવામાં આવે છે એવરેજ

Rudra
2 Min Read

યુદ્ધ દરમિયાન ફાઇટર જેટ માટે ઇંધણનું મહત્વ અત્યંત વધીને જાય છે. ઓછી માઈલેજને કારણે ઘણી વખત જેટને હવામાં જ ટેન્કર વિમાન દ્વારા ઇંધણ ભરવું પડે છે. જો ઇંધણનું યોગ્ય મેનેજમેન્ટ ન થાય, તો મિશન અધૂરું રહી શકે છે. આ કારણે આધુનિક ફાઇટર જેટ ડિઝાઇન કરતી વખતે તેની રેન્જ અને ઇંધણ ક્ષમતાને ખાસ મહત્વ આપવામાં આવે છે.

હલકા અને સિંગલ એન્જિનવાળા જેટ, જેમ કે HAL Tejas અથવા Saab JAS 39 Gripen, પ્રમાણમાં ઓછું ઇંધણ વાપરે છે. આ કારણે તેમને લાંબા સમય સુધી હવામાં રાખવું સરળ બને છે. બીજી તરફ, ભારે અને ટ્વિન એન્જિનવાળા જેટ, જેમ કે F-22 Raptor અથવા Sukhoi Su-30, વધુ ઇંધણ વાપરે છે. આવા વિમાનો એક કલાકમાં હજારો લીટર ઇંધણ બળી શકે છે.

ફાઇટર જેટમાં “આફ્ટરબર્નર” ચાલુ થતાં જ ઇંધણનો ખર્ચ ખૂબ જ ઝડપથી વધી જાય છે. આ સ્થિતિમાં વિમાન 1 લીટર ઇંધણમાં 100 મીટરથી પણ ઓછી દૂરી કાપી શકે છે. એટલે કે થોડા સેકન્ડમાં જ અનેક લીટર ઇંધણ ખર્ચાઈ જાય છે. યુદ્ધના સમયે પરિસ્થિતિ વધુ પડકારજનક બની જાય છે. જ્યારે પાયલોટને ઝડપથી સ્પીડ વધારવી હોય અથવા દુશ્મનથી બચવું હોય, ત્યારે તે આફ્ટરબર્નરનો ઉપયોગ કરે છે. આ ટેકનોલોજી એન્જિનને વધારાની શક્તિ આપે છે, પરંતુ સાથે ઇંધણનો ખર્ચ પણ અનેક ગણો વધી જાય છે.

ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ મિશનમાં જેટને 100 કિમી દૂર જવું હોય, તો માત્ર ત્યાં પહોંચવા માટે જ સૈંકડો લીટર ઇંધણની જરૂર પડે છે. તેમાં પરત આવવાનું અને યુદ્ધ દરમિયાન થતો વધારાનો ખર્ચ અલગ હોય છે. મધ્યમ પ્રકારના ફાઇટર જેટ સામાન્ય ઉડાન દરમિયાન 1 લીટર ઇંધણમાં માત્ર 300 થી 400 મીટર જેટલું જ ઉડી શકે છે. એટલે કે 1 કિમી દૂરી કાપવા માટે અંદાજે 2.5 થી 3 લીટર ઇંધણ ખર્ચાઈ જાય છે.

મહત્વની વાત એ છે કે ફાઇટર જેટનું માઈલેજ કારની જેમ “કિમી પ્રતિ લીટર”માં માપાતું નથી, પરંતુ “મીટર પ્રતિ લીટર”માં માપવામાં આવે છે. એટલે કે કાર જે દૂરી 1 લીટર પેટ્રોલમાં કાપે છે, તે જ દૂરી કાપવા માટે ફાઇટર જેટને અનેક ગણું વધારે ઇંધણ જરૂરી પડે છે.

Share This Article