નવી દિલ્હીઃ બેંક FD કરાવવી આજે પણ સૌથી સુરક્ષિત અને વિશ્વાસપાત્ર વિકલ્પ માનવામાં આવી રહ્યો છે. ખાસ કરીને નોકરી કરતા અને વૃદ્ધ લોકો માટે એફડી જ સૌથી મોટો રોકાણ વિકલ્પ છે. તેના 2 મુખ્ય કારણો છે, એક તો FD કરાવવી સરળ છે અને બીજું કે તેના પર કોઈ જોખમ નથી હોતું. બેંક તમને એક નક્કી રિટર્ન જણાવે છે અને મેચ્યોરિટી સુધી તે જ વ્યાજ મળતું રહે છે. એફડીની મેચ્યોરિટી તારીખ પહેલાથી જ નક્કી થઈ જાય છે, જેથી રોકાણકારોએ પોતાના રૂપિયા ટ્રેક કરવા અને તેની જાણકારી રાખવામાં સરળતા રહે છે. પરંતુ સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે, શું વધારે રૂપિયાની એફડી કરાવવી યોગ્ય રહેશે કે પછી થોડા-થોડા રૂપિયાની એકથી વધારે એફડી કરાવવી ફાયદાનો સોદો સાબિત થશે.
ભારતીય રોકાણકારો માટે FD એક લોકપ્રિય રોકાણ વિકલ્પ છે, કારણ કે તેમાં ગેરેન્ટેડ રિટર્ન મળે છે. બેંક અને બિન નાણાકીય કંપનીઓ અલગ-અલગ પીરિયડ માટે ઘણા પ્રકારની FD ઓફર કરે છે, જેનાથી રોકાણકારોને શોર્ટ ટર્મ અને લોન્ગ ટર્મ બંને જરૂરિયાતો પૂરી થાય છે. FDના વ્યાજ દર તેના પીરિયડ અનુસાર બદલાતા રહે છે. એટલા માટે એફડી સ્કીનનો પૂરો ફાયદો ઉઠાવવા માટે યોગ્ય સ્કીમ પસંદ કરવી જરૂરી છે. માની લો કે, તમારી પાસે 10 લાખ રૂપિયા છે, તો તેની એકસાથે એફડી કરાવવી કે પછી 1-1 લાખની 10 એફડી કરાવવામાં ફાયદો થશે.
કેમાં થશે વધારે લાભ?
બંને રીતે તમે ફાયદામાં છો, પરંતુ અંતિમ નિર્ણય તમારા નાણાકીય લક્ષ્યો, રોકડની જરૂરિયાત, જોખમ ઉઠાવવાની ક્ષમતા અને વર્તમાન આર્થિક સ્થિતિ પર નિર્ભર કરે છે. આવો જાણીએ કે, 10 લાખ રૂપિયાની પૂરી રકમ એક FDમાં લગાવવા અને તેની સામે 1 લાખ રૂપિયાની 10 એફડી કરાવવા પર રિટર્નમાં શું ફરક પડે છે. શરૂઆતમાં એ યાદ રાખવું જરૂરી છે કે, જો બધી FD પર વ્યાજ દર એક જેવો જ છે, તો અંતિમ મેચ્યોરિટી રકમ પણ સમાન રહે છે, ભલે તમે એક FDમાં રોકાણ કરો કે તે રકમને 10 એફડીમાં વહેંચી દો.
એકસાથે એફડી પર શું નફો કે નુકસાન?
જો તમે 10 વર્ષની પાકતી મુદત સાથે 10 લાખ રૂપિયાની FD ખોલો છો, જેના પર વાર્ષિક 7% વ્યાજ મળે છે, તો આ FD 10 વર્ષમાં આશરે 9.67 લાખ રૂપિયાનું વળતર આપશે, જેનાથી તમારા કુલ રોકાણમાં 19.69 લાખ રૂપિયાનો વધારો થશે. જો તમે આ રોકાણને 10 ભાગમાં વહેંચો છો અને 7% વ્યાજ મેળવો છો, તો પણ વળતર એ જ રહેશે. આનો ફાયદો એ છે કે એક જ રોકાણને ટ્રેક કરવું સરળ છે. જોકે, જો FD તૂટી જાય તો સૌથી મોટું નુકસાન થશે. ધારો કે તમને અચાનક 50,000 રૂપિયાની જરૂર પડે છે, તો 10 લાખ રૂપિયાની FD તોડવાથી નોંધપાત્ર નુકસાન થઈ શકે છે. જો બેંક કટોકટી આવે અને તમારા પૈસા ખોવાઈ જાય, તો તમને વીમા યોજના હેઠળ ફક્ત 5 લાખ રૂપિયા પાછા મળશે.
અલગ-અલગ એફડી કરાવવાથી શું ફાયદો?
જો તમે 10 લાખની એફડીને એક-એક લાખ કરીને 10 જગ્યાએ લગાવો છો, તો તમારી પાસે મોકો હશે કે, જુદી-જુદી બેંકમાં આ રૂપિયાનું રોકાણ કરવામાં આવી શકે. તેનાથી તમને વધારે વ્યાજ મેળવવાનો મોકો મળશે. સાથે જ જો તમે ઈમરજન્સીમાં ફંડની જરૂર પડે છે, તો બધી એફડી તોડાવવાની જરૂર નહીં પડે અને ન બધા પર પેનલ્ટી લાગશે. આ ઉપરાંત તમે આ રૂપિયાને અલગ-અલગ બેંકોમાં 5 લાખથી ઓછાનું રોકાણ કરો છો, તો વીમા યોજના હેઠળ તમારા બધા રૂપિયા સુરક્ષિત રહેશે અને બેંક ડૂબવા પર પૈસા સચવાઈ જશે.
