મિનિસ્ટ્રી ઓફ પેટ્રોલિયમ અને ગેસે ઘરેલુ રસોઈ ગેસ LPGની સપ્લાય અંગે એક મહત્વપૂર્ણ અને મોટો ફેરફાર કર્યો છે. નવા નિયમો મુજબ હવે જે ઘરોમાં પહેલેથી જ PNG કનેક્શન છે, તેમને ઘરેલુ LPG સિલિન્ડર આપવામાં નહીં આવે. જો કોઈ ગ્રાહક પાસે PNG અને LPG બંને કનેક્શન હોય તો તેમને પોતાનું LPG કનેક્શન તરત જ સરેન્ડર કરવું પડશે. આ નિર્ણય શનિવારે જાહેર કરાયેલ ગેઝેટ નોટિફિકેશન દ્વારા લાગુ કરવામાં આવ્યો છે અને તે તરત જ અમલમાં આવી ગયો છે.
નવા નિયમ મુજબ શું બદલાયું?
* હવે એક જ ઘરમાં PNG (પાઈપ ગેસ) અને LPG (સિલિન્ડર) બંને કનેક્શન રાખવું ગેરકાયદેસર ગણાશે.
* જેમના પાસે સક્રિય PNG કનેક્શન છે તેઓ હવે તેમના જૂના LPG સિલિન્ડરની રિફિલ (બુકિંગ) કરાવી શકશે નહીં.
* જેમના પાસે બંને સુવિધા છે તેમણે ઘરેલુ LPG કનેક્શન તાત્કાલિક વિભાગને સરેન્ડર કરવું પડશે.
* PNG કનેક્શન ધરાવતા ગ્રાહકો હવે નવા ઘરેલુ LPG કનેક્શન માટે અરજી કરી શકશે નહીં.
મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલ ગેઝેટ સૂચના મુજબ LPG (રેગ્યુલેશન ઓપ સપ્લાય એન્ડ ડિસ્ટ્રીબ્યૂશન) ઓર્ડર, 2000 માં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે. નવા નિયમો અનુસાર PNG કનેક્શન ધરાવતો કોઈ પણ વ્યક્તિ હવે નવું ઘરેલુ LPG કનેક્શન મેળવી શકશે નહીં. ઉપરાંત, જેમના પાસે PNG અને LPG બંને છે તેમને LPG સિલિન્ડરની રિફિલ પણ આપવામાં આવશે નહીં. આવા ગ્રાહકો માટે LPG કનેક્શન સરેન્ડર કરવું ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે.
સરકારી તેલ કંપનીઓ જેમ કે ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન, ભારત પેટ્રોલિયમ અને હિન્દુસ્તાન પેટ્રોલિયમ તેમજ તેમના ડિસ્ટ્રિબ્યુટર્સ હવે PNG ધરાવતા ઘરોમાં LPG સપ્લાય કરી શકશે નહીં.
સરકારનો મુખ્ય હેતુ LPGની મર્યાદિત સપ્લાયને વધુ અસરકારક રીતે સંચાલિત કરવાનો છે, જેથી તેવા જરૂરિયાતમંદ પરિવારો સુધી સિલિન્ડર પહોંચી શકે જેમના પાસે PNG જેવી વિકલ્પ સુવિધા ઉપલબ્ધ નથી. PNG મુખ્યત્વે શહેરોમાં ઉપલબ્ધ છે, જ્યાં પાઈપલાઈન મારફતે સસ્તી અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ગેસ મળે છે. જ્યારે ગ્રામિણ અને નાના શહેરોમાં હજુ પણ LPG જ મુખ્ય ઇંધણ છે.
આ ફેરફારથી PNG ધરાવતા વિસ્તારોમાં LPGની માંગ ઘટશે અને તેના પરિણામે ગ્રામિણ ગ્રાહકો માટે સબસિડીવાળા સિલિન્ડરની ઉપલબ્ધતા વધવાની શક્યતા છે.
આ પગલું “એક ઘર – એક ઇંધણ” નીતિ તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે. અગાઉ પણ સરકાર ડબલ કનેક્શન પર રોક લગાવવાનો પ્રયાસ કરી ચૂકી છે, પરંતુ હવે આ નિયમ વધુ સ્પષ્ટ અને કડક રીતે લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.
ગ્રાહકોને સલાહ આપવામાં આવી છે કે જો તેમની પાસે બંને કનેક્શન હોય તો તેઓ તરત જ નજીકના LPG ડિસ્ટ્રિબ્યુટર અથવા કંપનીના પોર્ટલ પર જઈને કનેક્શન સરેન્ડર કરી દે. સરેન્ડર કરવાથી કોઈ દંડ લાગશે નહીં, પરંતુ નિયમનો ભંગ કરવાથી કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
