નિફ્ટ ગાંધીનગર દ્વારા તેની ક્રાફ્ટ ક્લસ્ટર પહેલના ભાગરૂપે 19 અને 20 માર્ચ 2026ના રોજ બે દિવસીય ક્રાફ્ટ બજાર અને પ્રદર્શનનું સફળતાપૂર્વક આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમનો ઉદ્દેશ પરંપરાગત વણાટ, કાપડ અને હસ્તકલાના ભારતના સમૃદ્ધ વારસાને પ્રોત્સાહન આપતી વખતે કારીગરો અને બજાર વચ્ચે સીધો સંબંધ સ્થાપિત કરવાનો હતો. નિફ્ટ ગાંધીનગરના ડાયરેકટર ડૉ. સમીર સૂદના માર્ગદર્શન હેઠળ ક્રાફ્ટ બજાર અને પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
આ પ્રસંગે સંબોધન કરતાં ડૉ. સમીર સૂદે જણાવ્યું હતું કે ક્રાફ્ટ બઝારમાં દેશભરમાંથી વિવિધ હસ્તકલા પરંપરાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા અનેક રાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર વિજેતાઓ સહિત પ્રખ્યાત કારીગરોની ઉત્સાહપૂર્ણ ભાગીદારી જોવા મળી હતી. તેમણે વધુમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, આ પ્રકારની પહેલ સ્વદેશી હસ્તકળાને ટકાવી રાખવામાં અને કારીગર સમુદાયો માટે આજીવિકાની અર્થપૂર્ણ તકો ઊભી કરવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે. પ્રદર્શિત હસ્તકલામાં અજરખ પ્રિન્ટ (બાડમેર) લેધર ક્રાફ્ટ (જોધપુર) ગુલાબી મીનાકારી (વારાણસી) ખરડ વણાટ (કચ્છ) સફરજન અને પેચવર્ક (અમદાવાદ) જવાજા ધૂરી (બ્યાવર) બાટિક (કચ્છ) કોપર બેલ ક્રાફ્ટ (કચ્છ) મડવર્ક (ભુજ) મહેશ્વરી અને ચંદેરી સિલ્ક સાડી (મધ્યપ્રદેશ) સિંગલ ઇકત (સુરેન્દ્રનગર) અને સૂફ ભરતકામ (કચ્છ) નો સમાવેશ થાય છે. આ પ્રદર્શન-સહ-વેચાણ કારીગરોને ખરીદદારો, વિદ્યાર્થીઓ અને ડિઝાઇનના ઉત્સાહીઓ સાથે સીધા જોડાવા માટે એક જીવંત અને આકર્ષક મંચ પ્રદાન કરે છે.
આ કાર્યક્રમમાં ગુજરાત સરકારના કુટીર અને ગ્રામીણ ઉદ્યોગ, ઉદ્યોગ અને ખાણ વિભાગના કમિશનર અને અગ્ર સચિવ શ્રી મોહમ્મદ શાહિદ, આઈ. એ. એસ. મુખ્ય અતિથિ તરીકે ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. તેમની હાજરીએ આ પ્રસંગે મહત્વ વધાર્યું અને હસ્તકલા ક્ષેત્ર અને ગ્રામીણ ઉદ્યોગોને મજબૂત કરવામાં સંસ્થાકીય સમર્થનના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો. કારીગરો સાથેના સંવાદ દરમિયાન તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ગુજરાત કાપડ હસ્તકળા માટેનું એક અગ્રણી ભારતીય કેન્દ્ર છે, જે જીવંત રંગો, જટિલ તકનીકો અને વૈવિધ્યસભર, સમુદાય-વિશિષ્ટ પરંપરાઓ દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે.
પ્રખ્યાત કારીગરો દ્વારા જીવંત હસ્તકલાના પ્રદર્શનોની શ્રેણી પણ હાથ ધરવામાં આવી હતી, જેમાં પરંપરાગત તકનીકો, સામગ્રી અને પ્રક્રિયાઓની મૂલ્યવાન આંતરદૃષ્ટિ આપવામાં આવી હતી. પ્રદર્શનોમાં સૌદાગિરી હેન્ડ બ્લોક પ્રિન્ટિંગ, સુમાસર (ભુજ) માંથી ચામડાનો સામાન, ડાબુ બ્લોક પ્રિન્ટિંગ (ડીસા, ગુજરાત), લાકડાની કોતરણી (કચ્છ), બાટિક (માંડવી, કચ્છ), મોલેલા ટેરાકોટા (ઉદયપુર) અને સૂફ ભરતકામ (કચ્છ) નો સમાવેશ થાય છે આ ઇન્ટરેક્ટિવ અને ઇમર્સિવ સત્રોએ વિદ્યાર્થીઓ અને મુલાકાતીઓને સામેલ કારીગરીનું નજીકથી નિરીક્ષણ કરવામાં સક્ષમ બનાવ્યા, જેનાથી ભારતની વિવિધ હસ્તકલા પરંપરાઓની તેમની પ્રશંસા અને સમજણ વધુ ગાઢ બની.
આ ઉપરાંત, નિફ્ટ ગાંધીનગર દ્વારા હાથવણાટ અને હસ્તકળા કારીગરોની કાર્યકારી કાર્યક્ષમતા અને સ્પર્ધાત્મકતા વધારવાના હેતુથી કારીગર જાગૃતિ વર્કશોપનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ વર્કશોપ સામુદાયિક વિકાસ, નેટવર્કિંગ અને ઇકોસિસ્ટમ નિર્માણ પર કેન્દ્રિત હતી, જ્યારે કારીગર સમુદાયોના સર્વગ્રાહી ઉત્થાનને ટેકો આપવા માટે બજારના વલણો, ડિઝાઇન નવીનતા અને ટકાઉ પ્રથાઓ જેવા પાસાઓને પણ સંબોધિત કરવામાં આવ્યા હતા.
આ ઇવેન્ટે ડિઝાઇન હસ્તક્ષેપ, બજારની પહોંચ, ક્ષમતા નિર્માણ અને જ્ઞાનના આદાનપ્રદાન દ્વારા કારીગરોને સશક્ત બનાવતી વખતે પરંપરાગત ભારતીય હસ્તકળાને સાચવવા અને પ્રોત્સાહન આપવાની નિફ્ટ ગાંધીનગરની પ્રતિબદ્ધતાને સફળતાપૂર્વક મજબૂત કરી હતી.
