National Institute of Fashion Technology (નિફ્ટ) ગાંધીનગરે 09 માર્ચ 2026ના રોજ નિફ્ટ કેમ્પસ, ગાંધીનગર ખાતે વિશેષ કાર્યક્રમ સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય મહિલા દિવસની ઉજવણી કરી. આ કાર્યક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓ, ફેકલ્ટી અને સ્ટાફ સભ્યો એકત્ર થયા અને મહિલાઓની સિદ્ધિઓ, સહનશીલતા અને નેતૃત્વને માન્યતા આપી. સાથે સાથે સશક્તિકરણ, સમાનતા અને વ્યાવસાયિક વિકાસ જેવા વિષયો પર અર્થપૂર્ણ ચર્ચાઓને પણ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું. આ ઉજવણી વિવિધ ક્ષેત્રોમાં મહિલાઓના યોગદાન પર વિચાર કરવાની અને નવી પેઢીના સર્જનાત્મક વ્યાવસાયિકોને વધુ સમાનતા અને સમાવીશક સમાજના નિર્માણમાં સક્રિય ભાગ લેવા પ્રેરિત કરવાનો એક મહત્વપૂર્ણ મંચ બની.
આ ઉજવણીનું આયોજન નિફ્ટ ગાંધીનગરના નિયામક પ્રોફ. (ડૉ.) સમીર સૂદના નેતૃત્વ હેઠળ કરવામાં આવ્યું. તેમણે નિફ્ટ પરિવારનું હાર્દિક સ્વાગત કરતાં આ પ્રસંગને સૌ સાથે ઉજવવા માટે આનંદ વ્યક્ત કર્યો. પોતાના સંબોધનમાં તેમણે જણાવ્યું કે પ્રેક્ષકો તેમજ મંચ પર હાજર મહાનુભાવો વચ્ચે મહિલાઓની મજબૂત ઉપસ્થિતિ સંસ્થામાં મહિલા સશક્તિકરણની જીવંત ભાવનાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તેમણે ઉપસ્થિત સૌને આ મહત્વપૂર્ણ પ્રતિનિધિત્વને ઓળખી તેને ઉજવવા પ્રોત્સાહિત કર્યા અને ભાર મૂક્યો કે નિફ્ટ જેવી સંસ્થાઓ સમાવીશક વ્યાવસાયિક પર્યાવરણ ઘડવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
પોતાના ભાષણમાં પ્રોફ. (ડૉ.) સમીર સૂદે સમાજ તેમજ રાષ્ટ્ર નિર્માણની વ્યાપક પ્રક્રિયામાં મહિલાઓની અગત્યની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે ભારતના વર્ષ 2047 સુધી વિકસિત રાષ્ટ્ર બનવાના લક્ષ્યનો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું કે આ દ્રષ્ટિને સાકાર કરવા મહિલાઓની સક્રિય ભાગીદારી અને નેતૃત્વ અત્યંત જરૂરી રહેશે. તેમણે Narendra Modi દ્વારા વ્યક્ત કરાયેલા વિચારોને પ્રતિધ્વનિત કરતાં જણાવ્યું કે મહિલાઓ રાષ્ટ્રીય વિકાસના મૂળભૂત સ્તંભોમાંથી એક છે અને મહિલાઓને સમાન તક અને ભાગીદારી આપ્યા વગર કોઈ દેશ ટકાઉ વિકાસ હાંસલ કરી શકતો નથી.
તેમણે આ વિચારને સ્થિરતા (સસ્ટેનેબિલિટી)ના સિદ્ધાંતો સાથે પણ જોડ્યો, જેને સામાન્ય રીતે ત્રણ ‘E’—Environment (પર્યાવરણ), Equity (સમાનતા) અને Economics (અર્થતંત્ર)—દ્વારા સમજાવવામાં આવે છે. તેમાં ખાસ કરીને ‘Equity’નું આજના સમયમાં વિશેષ મહત્વ છે, કારણ કે તે સમાજ અને ઉદ્યોગમાં ન્યાય, સમાવીશકતા અને સંતુલિત પ્રતિનિધિત્વના મહત્વને ઉજાગર કરે છે. તેમણે જણાવ્યું કે કાપડ અને વસ્ત્ર ઉદ્યોગ આ સિદ્ધાંતનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
ભારતનો ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગ સીધા અને પરોક્ષ રીતે લગભગ દસ કરોડ લોકોને રોજગાર આપે છે. તેમાંમાંથી લગભગ 4.5 કરોડ લોકો સીધા આ ક્ષેત્ર સાથે સંકળાયેલા છે. મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે આ કાર્યબળમાં લગભગ 60 ટકા મહિલાઓ છે, જે દેશના આ મહત્વપૂર્ણ આર્થિક ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવા અને આગળ વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપે છે.
તેમણે હેન્ડલૂમ ક્ષેત્રનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જે મહિલાઓની ભાગીદારીનું પ્રેરણાદાયક ઉદાહરણ છે. સમગ્ર ભારતમાં હેન્ડલૂમ પ્રવૃત્તિઓમાં જોડાયેલા લગભગ 35 લાખ કામદારોમાં 65 થી 75 ટકા મહિલાઓ છે. તેવી જ રીતે હસ્તકલા ક્ષેત્રમાં પણ મહિલાઓની મજબૂત હાજરી જોવા મળે છે. દેશભરમાં લગભગ 70 લાખ હસ્તકલા કારીગરોમાંથી અડધાથી વધુ મહિલાઓ છે, જે પરંપરાગત કલા-હસ્તકળાને જાળવી રાખતાં સાથે રોજગાર સર્જન અને ગ્રામિણ અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવા મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપે છે.
પ્રોફ. સૂદે આગળ જણાવ્યું કે National Institute of Fashion Technology પોતે મહિલા સશક્તિકરણનું મજબૂત પ્રતીક છે. સંસ્થામાં અનેક મહત્વપૂર્ણ નેતૃત્વ પદો પર મહિલાઓ કાર્યરત છે. નિફ્ટના ડાયરેક્ટર જનરલ એક મહિલા છે અને ઐતિહાસિક રીતે ડીનનું પદ પણ મુખ્યત્વે મહિલાઓએ સંભાળ્યું છે. હાલ ટેક્સટાઇલ અને ફેશન શિક્ષણ ક્ષેત્રના નેતૃત્વમાં પણ ઘણી પ્રતિષ્ઠિત મહિલા નેતાઓ છે, જેમાં ટેક્સટાઇલ સચિવ તથા ગવર્નિંગ બોડીના અધ્યક્ષનો સમાવેશ થાય છે.
તેમણે જણાવ્યું કે આ મજબૂત પ્રતિનિધિત્વ સંસ્થાની સમાવીશકતા, લિંગ સમાનતા અને નેતૃત્વ વિકાસ પ્રત્યેની લાંબા ગાળાની પ્રતિબદ્ધતાનું પ્રતિબિંબ છે. પોતાના સંબોધનના અંતે તેમણે નિફ્ટ સમુદાયમાં મહિલાઓના અમૂલ્ય યોગદાનને માન આપ્યું અને વિદ્યાર્થીઓને તેમના ભવિષ્યના વ્યાવસાયિક જીવનમાં સમાનતા, સર્જનાત્મકતા અને નેતૃત્વના મૂલ્યો આગળ વધારવા પ્રોત્સાહિત કર્યા.
આ ઉજવણીમાં બે પ્રતિષ્ઠિત વક્તાઓએ નિફ્ટ સમુદાય સાથે તેમના અનુભવો અને વિચારધારાઓ વહેંચી.
ડૉ. લવિના સિન્હા, IPS, સાયબર ક્રાઈમ બ્રાન્ચ, અમદાવાદની પોલીસ ડેપ્યુટી કમિશનર,એ સાયબર સુરક્ષા, ડિજિટલ જાગૃતિ અને ટેકનોલોજીના જવાબદાર ઉપયોગ પર એક માહિતીસભર વ્યાખ્યાન આપ્યું. કાયદા અમલીકરણ ક્ષેત્રમાં પોતાના વિશાળ અનુભવના આધારે તેમણે સાયબર ક્રાઈમની વધતી ઘટનાઓ અને ખાસ કરીને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર સક્રિય યુવાનોમાં વધુ જાગૃતિની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો.
તેમણે વિદ્યાર્થીઓને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો ઉપયોગ કરતી વખતે સાવચેત રહેવા અને પોતાની વ્યક્તિગત માહિતીનું રક્ષણ કરવા સલાહ આપી. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે સાયબર જાગૃતિ માત્ર વ્યક્તિઓ પૂરતી મર્યાદિત ન રહેવી જોઈએ, પરંતુ પરિવારો અને સમાજ સુધી પણ પહોંચવી જોઈએ, ખાસ કરીને વડીલ નાગરિકો સુધી, જે ડિજિટલ ઠગાઈ અને છેતરપિંડી માટે વધુ સંવેદનશીલ હોઈ શકે છે.
ડૉ. લવિના સિન્હાએ વ્યાવસાયિક પરિસ્થિતિઓમાં રહેલા લિંગ આધારિત પૂર્વગ્રહો વિશે પણ વાત કરી અને આવા વિચારધારાઓને સક્રિય રીતે પડકારવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. પોતાના મેડિકલ તાલીમ અને ત્યારબાદ પોલીસ સેવા દરમિયાનના અનુભવનો ઉલ્લેખ કરતાં તેમણે જણાવ્યું કે ઘણીવાર મહિલા વ્યાવસાયિકોને તેમની ભૂમિકાઓ અંગે પૂર્વધારણાઓનો સામનો કરવો પડે છે. તેમણે યુવા મહિલાઓને પોતાની ક્ષમતાઓ પર વિશ્વાસ રાખીને નેતૃત્વની ભૂમિકાઓ તરફ આગળ વધવા પ્રેરિત કર્યું.
તેમણે ખાસ કરીને પડકારજનક વ્યવસાયોમાં કારકિર્દી બનાવવાની ઇચ્છા ધરાવતી મહિલાઓ માટે શારીરિક તંદુરસ્તી અને માનસિક દૃઢતાના મહત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો. તેમના મુજબ તંદુરસ્તીને માત્ર સામાજિક પ્રવૃત્તિ તરીકે નહીં પરંતુ આત્મવિશ્વાસ અને સર્વાંગી સુખાકારી માટેના મહત્વપૂર્ણ આધાર તરીકે જોવી જોઈએ.
ડૉ. લવિના સિન્હાએ વધુમાં જણાવ્યું કે સાચી લિંગ સમાનતા ઘરમાંથી શરૂ થાય છે. મહિલાઓને એક સાથે અનેક જવાબદારીઓ સંભાળવા બદલ મહિમામંડિત કરવાની જગ્યાએ સમાજે ઘરમાં જવાબદારીઓનું વધુ સમાન વહેંચાણ સુનિશ્ચિત કરવું જોઈએ. તેમણે પરિવારોને પ્રોત્સાહિત કર્યું કે તેઓ છોકરાઓ અને છોકરીઓને સમાન અપેક્ષાઓ, તકો અને જીવનકૌશલ્યો સાથે ઉછેરે, જેથી વધુ સંતુલિત અને સમાવીશક સામાજિક માળખું ઉભું થઈ શકે.
શ્રીમતી હેતલ શ્રીવાસ્તવ, Rasleela Textileની સ્થાપક અને નિફ્ટની ગર્વભેર ભૂતપૂર્વ વિદ્યાર્થી,એ ટેક્સટાઇલ ક્ષેત્રમાં પોતાની પ્રેરણાદાયક ઉદ્યોગસાહસિક યાત્રા વહેંચી. ડિઝાઇન, સર્જનાત્મકતા અને સાંસ્કૃતિક વારસાને આધારિત વ્યવસાય ઉભો કરવાના પોતાના અનુભવ પર વિચાર કરતાં તેમણે નેતૃત્વમાં કરુણા, દૃઢતા અને પ્રામાણિકતાના મહત્વ પર પ્રકાશ પાડ્યો.
તેમણે જણાવ્યું કે ડિઝાઇન પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા લોકો ઘણીવાર દુનિયાને અલગ રીતે જોતા હોય છે. જેમ દરેક ડિઝાઇનનો એક હેતુ હોય છે, તેમ વ્યક્તિઓ વચ્ચેના ભેદ—પુરુષ અને મહિલાઓ સહિત—મર્યાદા નહીં પરંતુ પરસ્પર પૂરક શક્તિઓ તરીકે સમજવા જોઈએ. સૌને સમાન બનાવવાનો પ્રયત્ન કરવાની બદલે તેમણે દરેક વ્યક્તિ તેમના કાર્ય અને જીવનમાં લાવતા વિવિધ દૃષ્ટિકોણોને માન્યતા આપવા પ્રોત્સાહિત કર્યું.
મહિલા કારીગરો સાથેના પોતાના અનુભવ પરથી તેમણે અનેક પ્રેરણાદાયક કથાઓ વહેંચી, જે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિઓમાં મહિલાઓની દૃઢતા અને સંકલ્પને દર્શાવે છે. તેમણે જણાવ્યું કે ઘણી મહિલા કારીગરો પરિવારની જવાબદારીઓ અને વ્યવસાયિક કાર્ય વચ્ચે સંતુલન જાળવી રાખતાં પોતાના સમુદાયોને પણ મજબૂત બનાવે છે.
તેમણે એક એવી મહિલા કારીગરનું ઉદાહરણ પણ આપ્યું જેણે ગંભીર વ્યક્તિગત પડકારો હોવા છતાં પોતાની દીકરીઓનું ઉછેર અને પરિવારને સહારો આપવાની જવાબદારી પોતાના કાર્ય દ્વારા નિભાવી. આવી વાર્તાઓ દર્શાવે છે કે સાચી શક્તિ ઘણીવાર શાંતિપૂર્ણ સંકલ્પ, કરુણા અને સતત પ્રયત્નોમાં જોવા મળે છે.
તેમણે ભારતની પૂર્વ વડાપ્રધાન Indira Gandhi સાથે જોડાયેલી એક પ્રસિદ્ધ ઘટના પણ યાદ કરી, જેમાં તેમને રાજકારણમાં “એકમાત્ર પુરુષ” કહેવામાં આવ્યું ત્યારે તેમણે જવાબ આપ્યો હતો કે આ વાસ્તવમાં અપમાનજનક છે, કારણ કે તેમને મહિલા હોવાનો ગર્વ છે. આ ઉદાહરણ દ્વારા તેમણે જણાવ્યું કે સફળતા મેળવવા મહિલાઓને પુરુષોની નકલ કરવાની જરૂર નથી; સમાજે મહિલાઓની અનોખી શક્તિઓ અને નેતૃત્વ ક્ષમતાને માન્યતા આપવી જોઈએ.
