લીંબુ એક એવું ફળ છે જે વર્ષભર બજારમાં ઉપલબ્ધ રહે છે, પરંતુ તેની કિંમતોમાં ઘણીવાર ઉથલ-પાથલ જોવા મળે છે. રસોઈમાં સ્વાદ વધારવાથી લઈને ઉનાળામાં તાજગી આપતા પીણાં સુધી, લીંબુનો ઉપયોગ ખૂબ થાય છે. આવી સ્થિતિમાં જો તમારા ઘરે જ લીંબુનો છોડ સારી રીતે ફળ આપે, તો બજારમાંથી ખરીદવાની જરૂરિયાત ઓછી થઈ શકે છે. ઘણીવાર લોકો ફરિયાદ કરે છે કે છોડ સારી રીતે વધે છે, પરંતુ તેમાં ફળ નથી આવતું. જો તમે પણ આવી સમસ્યાનો સામનો કરી રહ્યા હો, તો નીચેની સરળ ટીપ્સ તમારા માટે ઉપયોગી બની શકે છે.
પૂરતો તડકો જરૂરી
લીંબુનો છોડ ઉષ્ણકટિબંધીય છે, એટલે તેને પૂરતી સૂર્યપ્રકાશની જરૂર પડે છે. દરરોજ ઓછામાં ઓછા 6 થી 8 કલાક સીધો તડકો મળે તે સુનિશ્ચિત કરો. જો છોડ છાયામાં રહેશે, તો તે ફક્ત વધશે પરંતુ ફળ આપશે નહીં.
પાણી આપવાની યોગ્ય રીત
લીંબુના છોડને વધુ પાણી આપવું નુકસાનકારક બની શકે છે. જ્યારે છોડમાં ફૂલ આવવાનું શરૂ થાય, ત્યારે પાણી થોડું ઓછું આપો. માટીની ઉપરની 2-3 ઇંચ સુકાઈ જાય પછી જ પાણી આપવું યોગ્ય છે. ફળ બનતી વખતે માટી સંપૂર્ણ સુકાઈ ન જાય તેનું ધ્યાન રાખવું.
યોગ્ય ખાતર અને પોષણ
ફક્ત નાઈટ્રોજનયુક્ત ખાતર આપવાથી છોડ લીલો તો બને છે, પણ ફળ ઓછાં આવે છે. લીંબુ માટે ફોસ્ફરસ અને પોટેશિયમ ખૂબ જરૂરી છે. માટે માટીમાં લાકડાની રાખ, હાડકાનો ભૂકો (Bone meal) અને મહિને એકવાર વર્મીકમ્પોસ્ટ ઉમેરો.
ડાળીઓની કાપછાંટ જરૂરી
છોડના નીચેના ભાગમાંથી નીકળતી નકામી ડાળીઓને કાપી નાખો. આવી ડાળીઓ પોષણ ખેંચી લે છે અને ફળ આવવામાં અડચણ કરે છે. સૂકી અને ગૂંચવાયેલી ડાળીઓને દૂર કરવાથી છોડમાં હવા અને પ્રકાશ સારી રીતે પહોંચે છે.
ફૂલ ખરતા રોકવા માટે પરાગનયન
જો લીંબુના ફૂલ આવીને પડી જાય છે, તો તેનો અર્થ છે કે પરાગનયન યોગ્ય રીતે નથી થઈ રહ્યું. ગાર્ડનમાં મધમાખી અને પતંગિયાઓને આકર્ષતા ફૂલોના છોડ લગાવો. ઉપરાંત, હળવા હાથથી ફૂલોને હલાવીને ‘હેન્ડ પોલિનેશન’ પણ કરી શકાય છે.
