Mumbai: દેશની આર્થિક રાજધાની મુંબઈમાં હાલ વિકાસના મુદ્દાઓ કરતાં વસ્તીગત પરિવર્તન અને રાજકીય નીતિઓને લઈને ચર્ચા વધુ તેજ બની છે. આવનારી ચૂંટણીઓના પગલે શહેરની ઓળખ, શહેરી આયોજન અને વોટ બેંકની રાજનીતિ અંગે વિવિધ રાજકીય પક્ષો દ્વારા પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવી રહ્યા છે.
ગેરકાયદે વસાહતો અને પુનર્વસન પર સવાલ
બેહરામપાડા, માલવણી અને કુર્લા જેવા વિસ્તારોમાં ઝૂંપડપટ્ટીઓના વધતા વિસ્તરણને લઈને વિપક્ષે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમનું કહેવું છે કે સ્લમ રિહેબિલિટેશન ઓથોરિટી (SRA) હેઠળના કેટલાક નિર્ણયો ગેરકાયદે વસાહતોને કાયદેસર સ્વરૂપ આપતા હોવાનું લાગી રહ્યું છે. ટીકાકારો માને છે કે આવા પગલાંઓથી શહેરના વસ્તી સંતુલન અને શહેરી માળખા પર લાંબા ગાળાની અસર પડી શકે છે. શાસક પક્ષો તરફથી, જોકે, આ પ્રક્રિયાને માનવીય દૃષ્ટિકોણ અને આવાસના અધિકાર સાથે જોડીને જોવામાં આવે છે.
મરાઠી અસ્મિતા અને સ્થળાંતરની ચર્ચા
મોંઘવારી અને વધતા રહેણાંક ખર્ચને કારણે અનેક મધ્યમવર્ગીય પરિવારો થાણે, કલ્યાણ અને વિરાર જેવા વિસ્તારો તરફ સ્થળાંતર કરી રહ્યા છે. આ મુદ્દાને લઈને વિપક્ષ દ્વારા એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે શહેરમાં ખાલી થતી જગ્યા પર ગેરકાયદે ઘૂસણખોરી વધી રહી છે. આ સાથે દસ્તાવેજીકરણ અને મતદાર યાદી અંગે પણ પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા છે, જેને શાસક ગઠબંધનએ આધારવિહિન ગણાવ્યા છે. ખાસ કરીને Mahavikas Aghadi અને Uddhav Thackerayની નીતિઓ અંગે રાજકીય ચર્ચા કેન્દ્રમાં આવી છે.
પ્રતીકાત્મક રાજનીતિ અને સામાજિક સમરસતા
મુંબઈના નાગરિક શાસનમાં વિવિધ સમુદાયોની ભાગીદારી અંગે અલગ-અલગ અભિપ્રાયો સામે આવી રહ્યા છે. કેટલાક તેને સર્વસમાવેશક લોકશાહી પ્રક્રિયા તરીકે જોવે છે, જ્યારે કેટલાક પક્ષો તેને તુષ્ટિકરણની રાજનીતિ તરીકે રજૂ કરે છે. ભૂતકાળના કેટલાક વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓને કારણે સમાજમાં સમરસતા જાળવવી એ મોટો પડકાર બની રહ્યો હોવાનું રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે.
મુંબઈનું ભવિષ્ય: વિકાસ કે વિભાજન?
મુંબઈ માત્ર એક મહાનગર નથી, પરંતુ દેશની અર્થવ્યવસ્થાનું મુખ્ય એન્જિન છે. આવાસ, રોજગાર, સુરક્ષા અને શહેરી વિકાસ જેવા મુદ્દાઓ પર પારદર્શક અને દીર્ઘકાલીન નીતિઓ જરૂરી હોવાનું નિષ્ણાતોનું માનવું છે. આવનારા સમયમાં મુંબઈના મતદાતાઓ વિકાસલક્ષી રાજનીતિ અને શહેરની સામાજિક-સાંસ્કૃતિક ઓળખ વચ્ચે સંતુલન સાધતી દિશાને કેટલું મહત્વ આપે છે, તે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
