ભારતમાં પ્રીપેડ મોબાઇલ યુઝર્સ માટે રિચાર્જને લઈને મોટો ફેરફાર થયો છે. ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (TRAI)એ Telecom Consumers Protection (13th Amendment) Regulations, 2026 જાહેર કર્યા છે. નવા નિયમો હેઠળ ટેલિકોમ કંપનીઓએ 30 દિવસ અથવા તેનાથી ઓછી વેલિડિટી ધરાવતા Voice અને SMS-only રિચાર્જ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ કરાવવાના રહેશે. આ ઉપરાંત એવો પ્લાન પણ ઉપલબ્ધ કરાવવો પડશે, જેને ગ્રાહક દર મહિને એ જ તારીખે રિન્યૂ કરી શકે.
રાજ્યસભા સાંસદ રાઘવ ચઢ્ઢાએ રવિવારે આ ફેરફારોનું સ્વાગત કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે આ ફેરફાર ખાસ કરીને એવા ગ્રાહકો માટે ઉપયોગી રહેશે, જેમને મોબાઇલ ડેટાની જરૂર નથી અથવા જેઓ ઓછા બજેટમાં માત્ર કોલ અને SMSની સુવિધા ઇચ્છે છે.
28 દિવસની જગ્યાએ 30 દિવસનો પ્લાન
ઘણી ટેલિકોમ કંપનીઓના માસિક પ્લાન હાલમાં 28 દિવસની વેલિડિટી સાથે આવે છે. તેનો અર્થ એ થાય છે કે આખું વર્ષ સતત સર્વિસ ચાલુ રાખવા માટે ગ્રાહકને 12ને બદલે 13 વખત રિચાર્જ કરાવવાની જરૂર પડી શકે છે.
ચઢ્ઢાએ 11 માર્ચ 2026ના રોજ સંસદમાં આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો અને 30 દિવસની વેલિડિટી ધરાવતા રિચાર્જ પ્લાનની માંગ કરી હતી. હવે નવા TRAI નિયમોમાં 30 દિવસની વેલિડિટી ધરાવતા વિકલ્પને સામેલ કરવામાં આવ્યો છે.
જોકે, તેનો અર્થ એ નથી કે હાલના દરેક 28 દિવસનાપ્લાન તરત જ 30 દિવસના થઈ જશે. નવા નિયમો અનુસાર ટેલિકોમ કંપનીઓએ નક્કી કરાયેલી કેટેગરી મુજબ 30 દિવસ અથવા તેનાથી ઓછી વેલિડિટી ધરાવતા Voice-SMS-only વિકલ્પો ઉપલબ્ધ કરાવવાના રહેશે.
નવા નિયમોમાં બીજો મોટો ફેરફાર એવા ગ્રાહકો માટે છે, જેમને મોબાઇલ ડેટાની જરૂર નથી. ટેલિકોમ કંપનીઓએ Voice અને SMS-only Special Tariff Vouchers (STVs)ની ઉપલબ્ધતા વધારવી પડશે. આ પ્લાનમાં ઇન્ટરનેટ ડેટા સામેલ નહીં હોય. ગ્રાહકો પોતાની જરૂરિયાત મુજબ માત્ર કોલ અને SMSની સુવિધા ધરાવતો રિચાર્જ પસંદ કરી શકશે.
TRAI અનુસાર, આવા વિકલ્પ ખાસ કરીને એવા ગ્રાહકો માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે, જેમને ડેટાની જરૂર ઓછી હોય અને તેઓ ઓછા સમયગાળા અથવા ઓછા ખર્ચવાળા પ્લાન ઇચ્છતા હોય.
આ ઉપરાંત નવા ફ્રેમવર્કમાં ટૂંકી વેલિડિટી ધરાવતા બંડલ્ડ પ્લાનની સાથે Voice-SMS-only વિકલ્પ અને લાંબી વેલિડિટી ધરાવતો ઓછામાં ઓછો એક Voice-SMS-only STV ઉપલબ્ધ કરાવવાની જોગવાઈ પણ કરવામાં આવી છે.
TRAIએ આ નવા નિયમોને 22 સપ્ટેમ્બર 2026ના રોજ નોટિફાઇ કર્યા છે. હવે ટેલિકોમ કંપનીઓએ નવા નિયમો અનુસાર પોતાના રિચાર્જ વિકલ્પો તૈયાર કરવા પડશે.
નવા નિયમો અમલમાં આવ્યા બાદ ગ્રાહકોને તેમની જરૂરિયાત અને બજેટ પ્રમાણે રિચાર્જ પસંદ કરવા માટે વધુ વિકલ્પો મળવાની શક્યતા છે.
