આજકાલની ઘણી આધુનિક બાઇકમાં કિક-સ્ટાર્ટ આપવામાં આવતું નથી. આવી સ્થિતિમાં જો અચાનક બાઇકનું સેલ્ફ સ્ટાર્ટ કામ કરવાનું બંધ કરી દે, તો રાઇડર માટે મોટી મુશ્કેલી ઊભી થઈ શકે છે. ખાસ કરીને જ્યારે તમે ઓફિસ જવા માટે ઉતાવળમાં હો અથવા રસ્તામાં જ બાઇક બંધ થઈ જાય ત્યારે આવી સમસ્યા વધુ મુશ્કેલી સર્જે છે. આવી સ્થિતિમાં ઘણા લોકોને સમજાતું નથી કે હવે બાઇક ફરીથી કેવી રીતે સ્ટાર્ટ કરવી. જોકે, સેલ્ફ સ્ટાર્ટ ખરાબ થઈ જવાનો અર્થ એ નથી કે તમારી બાઇક રસ્તા પર જ ઊભી રહી જશે. અહીં અમે તમને કેટલીક સરળ રીતો જણાવી રહ્યા છીએ, જેની મદદથી તમે કિક માર્યા વગર પણ બાઇક સ્ટાર્ટ કરી શકો છો.
બાઇકનું સેલ્ફ સ્ટાર્ટ કેમ કામ કરતું નથી?
બાઇકનું સેલ્ફ સ્ટાર્ટ કામ ન કરવાનું સૌથી સામાન્ય કારણ નબળી અથવા સંપૂર્ણપણે ડિસ્ચાર્જ થયેલી બેટરી હોઈ શકે છે. બાઇકની સ્ટાર્ટર મોટરને એન્જિન ચાલુ કરવા માટે બેટરીમાંથી વીજળીની જરૂર પડે છે. જો બેટરીમાંથી પૂરતી પાવર ન મળે, તો સ્ટાર્ટર મોટર એન્જિનને ફેરવી શકતી નથી અને બાઇક સ્ટાર્ટ થતી નથી. જોકે, દર વખતે બેટરી જ સમસ્યાનું કારણ હોય એવું જરૂરી નથી. કેટલીકવાર નાની ભૂલને કારણે પણ સેલ્ફ સ્ટાર્ટ કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે. તેથી ગભરાતાં પહેલાં કેટલીક બાબતો ચોક્કસ ચેક કરો.
1. બાઇક સ્ટાર્ટ કરતાં પહેલાં આ બાબતો ચેક કરો
જો સેલ્ફ સ્ટાર્ટનું બટન દબાવવા છતાં બાઇક ચાલુ ન થાય, તો સૌથી પહેલાં તપાસો કે એન્જિન કિલ સ્વિચ RUN પોઝિશનમાં છે કે નહીં. ત્યારબાદ બાઇકને ન્યુટ્રલ ગિયરમાં રાખો અને ક્લચ લીવર સંપૂર્ણ દબાવીને સ્ટાર્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરો.
આ ઉપરાંત બાઇકની લાઇટ, હોર્ન અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ કન્સોલ પણ ચેક કરો. જો આ બધું યોગ્ય રીતે કામ કરતું હોય, પરંતુ બાઇક સ્ટાર્ટ ન થતી હોય, તો સમસ્યાનું કારણ કંઈક બીજું હોઈ શકે છે.
બીજી તરફ, જો લાઇટ ઓછી રોશની આપતી હોય, હોર્નનો અવાજ ધીમો હોય અથવા ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ કન્સોલ વારંવાર બંધ થતું હોય, તો બેટરીની સ્થિતિ તપાસવાની જરૂર છે.
2. બંપ સ્ટાર્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરો
મેન્યુઅલ ગિયરવાળી બાઇકનું સેલ્ફ સ્ટાર્ટ ખરાબ થઈ જાય ત્યારે પુશ સ્ટાર્ટ એક ઉપયોગી રીત બની શકે છે. આ પ્રક્રિયામાં ઇલેક્ટ્રિક સ્ટાર્ટરની જગ્યાએ બાઇકના પાછળના વ્હીલની ગતિથી એન્જિનને ફેરવવામાં આવે છે. તેને બંપ સ્ટાર્ટ પણ કહેવામાં આવે છે.
આ માટે સૌથી પહેલાં બાઇકનું ઇગ્નિશન ON કરો અને તેને બીજા ગિયરમાં નાખો. હવે ક્લચ લીવર દબાવીને બાઇકને ધક્કો મારી આગળ વધારો. બાઇકની સ્પીડ લગભગ 8થી 10 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક થાય ત્યારે ક્લચ ઝડપથી છોડી દો અને હળવું એક્સિલરેટર આપો. જો એન્જિન ચાલુ થઈ જાય, તો તરત જ ક્લચ ફરીથી દબાવી લો, જેથી બાઇક બંધ ન થઈ જાય.
આ રીતમાં પહેલા ગિયરની જગ્યાએ બીજા ગિયરનો ઉપયોગ કરવો વધુ યોગ્ય માનવામાં આવે છે, કારણ કે પહેલા ગિયરમાં વધુ અવરોધ અનુભવાઈ શકે છે.
ધ્યાન રાખો: આ રીત માત્ર મેન્યુઅલ ગિયરવાળી બાઇકમાં અને સુરક્ષિત, ખુલ્લી જગ્યાએ જ અજમાવો. ટ્રાફિકવાળા રસ્તા પર આવો પ્રયાસ કરવો જોખમી બની શકે છે.
3. જમ્પ સ્ટાર્ટની મદદથી બાઇક ફરી ચાલુ કરો
જૂની કાર્બ્યુરેટરવાળી બાઇક અને કેટલીક એવી મોટરસાઇકલમાં પુશ સ્ટાર્ટ કામ કરી શકે છે, જેની બેટરી થોડી નબળી હોય. જોકે, આધુનિક ફ્યુઅલ ઇન્જેક્શન (FI)વાળી બાઇકમાં આ રીત હંમેશાં કામ કરતી નથી.
વાસ્તવમાં, ફ્યુઅલ ઇન્જેક્શન સિસ્ટમમાં ફ્યુઅલ પંપ અને ECU જેવા ઇલેક્ટ્રોનિક પાર્ટ્સ હોય છે, જેને કામ કરવા માટે બેટરીમાંથી પૂરતી વીજળીની જરૂર પડે છે. જો બેટરી સંપૂર્ણપણે ડિસ્ચાર્જ થઈ ગઈ હોય અને ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ કન્સોલ, લાઇટ કે ફ્યુઅલ પંપ બિલકુલ કામ ન કરતાં હોય, તો પુશ સ્ટાર્ટથી પણ બાઇક ચાલુ થઈ શકશે નહીં.
આવી સ્થિતિમાં જમ્પ સ્ટાર્ટ વધુ ઉપયોગી વિકલ્પ બની શકે છે. જો બાઇકની બેટરી સંપૂર્ણપણે ડિસ્ચાર્જ થઈ ગઈ હોય, તો પોર્ટેબલ જમ્પ સ્ટાર્ટર અથવા બીજી 12V બેટરીની મદદ લઈ શકાય છે. આ માટે પોર્ટેબલ પાવર બેંક જેવા જમ્પ સ્ટાર્ટર ડિવાઇસનો પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે.
જો તમે કારની બેટરીની મદદથી બાઇક જમ્પ સ્ટાર્ટ કરી રહ્યા હો, તો કારનું એન્જિન બંધ રાખો. કારનું એન્જિન ચાલુ રાખવાથી બાઇકની ઇલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમને નુકસાન થવાનું જોખમ રહે છે. તેથી આ પ્રક્રિયા કરતી વખતે સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. બેટરીના પોલારિટી અને કનેક્શન અંગે ખાતરી ન હોય તો મિકેનિકની મદદ લો.
4. સેન્ટર સ્ટેન્ડની રીત અપનાવો
જો તમે એકલા હો અને બાઇકને ધક્કો મારીને પુશ સ્ટાર્ટ ન કરી શકતા હો, તો બીજી રીત પણ અપનાવી શકો છો. આ માટે બાઇકને સેન્ટર સ્ટેન્ડ પર ઊભી રાખો અને ચોથા કે પાંચમા ગિયરમાં નાખો. ત્યારબાદ ઇગ્નિશન ON કરીને પાછળના વ્હીલને ઝડપથી આગળની તરફ ફેરવવાનો પ્રયાસ કરો.
આ રીતમાં પાછળના વ્હીલની ગતિથી એન્જિનને ફેરવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. જોકે, તેમાં ઘણી મહેનત લાગી શકે છે અને ખૂબ સાવધાની રાખવી જરૂરી છે. આ રીત માત્ર કટોકટીની સ્થિતિમાં જ અજમાવો. બાઇકના વ્હીલ અને ચેઇન પાસે હાથ રાખતી વખતે ખાસ સાવચેતી રાખવી.
5. સ્કૂટર અને ઓટોમેટિક બાઇકમાં શું કરવું?
ગિયરલેસ સ્કૂટર અને ઓટોમેટિક મોટરસાઇકલમાં પુશ સ્ટાર્ટની રીત કામ કરતી નથી. આ વાહનોનું ટ્રાન્સમિશન એન્જિન ચાલુ થયા પછી જ કામ કરે છે. તેથી આવી સ્થિતિમાં જમ્પ સ્ટાર્ટ, બેટરી બદલાવવી અથવા રોડસાઇડ આસિસ્ટન્સની મદદ લેવી એ જ વિકલ્પ રહે છે.
બાઇકની બેટરીનાં આ સંકેતોને અવગણશો નહીં
બાઇકની બેટરી અચાનક ખરાબ થતી નથી. ઘણીવાર બેટરી સંપૂર્ણપણે બંધ થાય તે પહેલાં કેટલાક સંકેતો મળવા લાગે છે. જેમ કે:
– સેલ્ફ સ્ટાર્ટ કરતી વખતે એન્જિન ધીમું ફરવું.
– બાઇકની હેડલાઇટ ઓછી રોશની આપવી.
– હોર્નનો અવાજ નબળો થઈ જવો.
– ઇન્સ્ટ્રુમેન્ટ કન્સોલની લાઇટ વારંવાર ઝબકવી.
આવા સંકેતોને અવગણવા જોઈએ નહીં. સામાન્ય રીતે બાઇકની બેટરીની લાઇફ 3થી 4 વર્ષ સુધી હોઈ શકે છે. જો બેટરી જૂની થઈ ગઈ હોય અને વારંવાર સ્ટાર્ટિંગની સમસ્યા આવતી હોય, તો સમયસર તેને બદલાવી દેવી વધુ યોગ્ય છે.
આ ઉપરાંત, લાંબા સમય સુધી બાઇકનો ઉપયોગ ન કરવામાં આવે તો પણ બેટરી ડિસ્ચાર્જ થવાની શક્યતા વધી જાય છે. તેથી બાઇકનો લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ ન કરવાનો હોય તો બેટરીની સ્થિતિનું ધ્યાન રાખવું જરૂરી છે.
