દુનિયામાં એવા અનેક દેશો છે, જે પોતાની અનોખી નદીઓ, પર્વતો, જનજાતિઓ વગેરે માટે જાણીતા છે. ઘણા દેશોના નામ પણ ખૂબ જ અનોખા છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દુનિયામાં એક એવો દેશ પણ છે, જેનું નામ એક વૃક્ષ પરથી પડ્યું છે?
દક્ષિણ અમેરિકાના દેશ બ્રાઝિલ (Brazil)ને દુનિયાનો એવો દેશ માનવામાં આવે છે, જેનું નામ એક વૃક્ષ સાથે જોડાયેલું છે. બ્રાઝિલનું નામ બ્રાઝિલવુડ (Brazilwood) નામના વૃક્ષ પરથી પડ્યું છે. 16મી સદીમાં આ વૃક્ષ યુરોપિયન વેપારીઓ માટે ખૂબ જ મૂલ્યવાન હતું. તેની લાકડામાંથી લાલ રંગનો ડાઈ બનાવવામાં આવતો હતો અને તે સમયે તેની ખૂબ માંગ હતી.
કેવી રીતે પડ્યું બ્રાઝિલ નામ?
જ્યારે પોર્ટુગીઝ સંશોધકો વર્ષ 1500ની આસપાસ દક્ષિણ અમેરિકા પહોંચ્યા, ત્યારે તેમને ત્યાં મોટી સંખ્યામાં બ્રાઝિલવુડના વૃક્ષો જોવા મળ્યાં. આ વૃક્ષની લાકડાનો રંગ સળગતા અંગારા જેવો લાલ હતો. પોર્ટુગીઝ ભાષામાં ‘Brasa’નો અર્થ સળગતો કોલસો અથવા અંગારો થાય છે. આ જ શબ્દ પરથી ‘Brasil’ નામ બન્યું. ધીમે-ધીમે આ નામ સમગ્ર વિસ્તાર માટે વપરાવા લાગ્યું અને બાદમાં દેશનું સત્તાવાર નામ બ્રાઝિલ બની ગયું.
બ્રાઝિલવુડના વૃક્ષમાંથી મળતો લાલ રંગ યુરોપમાં કપડાં અને ટેક્સટાઇલ ઉદ્યોગમાં ખૂબ લોકપ્રિય હતો. 16મી અને 17મી સદી દરમિયાન આ લાકડાની મોટા પાયે નિકાસ કરવામાં આવતી હતી. ઈતિહાસકારોના જણાવ્યા અનુસાર, શરૂઆતના વર્ષોમાં બ્રાઝિલની અર્થવ્યવસ્થા મોટાભાગે આ વૃક્ષના વેપાર પર નિર્ભર હતી. આ જ કારણ છે કે આ વૃક્ષનો પ્રભાવ દેશની ઓળખ સુધી પહોંચ્યો.
બ્રાઝિલવુડ આજે પણ બ્રાઝિલમાં જોવા મળે છે, પરંતુ મોટા પાયે થયેલા વૃક્ષોના કાપને કારણે તેની સંખ્યા અગાઉની સરખામણીમાં ઘણી ઘટી ગઈ છે. હવે તેને સંરક્ષિત પ્રજાતિઓમાં સામેલ કરવામાં આવી છે અને તેના સંરક્ષણ માટે અનેક પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
