નવી દિલ્હી: છેલ્લા કેટલાક મહિનાથી ઈરાન-અમેરિકા વચ્ચેના તણાવને કારણે વૈશ્વિક કાચા તેલના બજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યો છે. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં વધારો થયો હોવા છતાં દુનિયાના અલગ-અલગ દેશોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં મોટો તફાવત જોવા મળે છે. જ્યાં પાકિસ્તાનમાં એક લિટર પેટ્રોલની કિંમત લગભગ 299.50 પાકિસ્તાની રૂપિયા છે, ત્યાં ભારતમાં એક લિટર પેટ્રોલનો ભાવ આશરે ₹102.12 છે. પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દુનિયામાં સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ કયા દેશમાં મળે છે?
સૌથી વધુ તેલ ભંડાર ધરાવતા દેશો કયા છે?
વિશ્વમાં સૌથી વધુ કાચા તેલનો ભંડાર વેનેઝુએલા પાસે છે, જ્યાં અંદાજે 303 અબજ બેરલ તેલનો જથ્થો છે. બીજા ક્રમે સાઉદી અરેબિયા પાસે 267 અબજ બેરલ અને ત્રીજા ક્રમે ઈરાન પાસે 208 અબજ બેરલ કાચા તેલનો ભંડાર છે. પરંતુ આશ્ચર્યજનક રીતે, આ ત્રણેય દેશોમાં દુનિયાનું સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ મળતું નથી.
દુનિયાનું સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ ક્યાં મળે છે?
હાલમાં દુનિયાનું સૌથી સસ્તું પેટ્રોલ લીબિયામાં મળે છે. અહીં એક લિટર પેટ્રોલની કિંમત માત્ર 0.023 અમેરિકન ડોલર છે. ભારતીય ચલણમાં તેની કિંમત અંદાજે ₹2.17 પ્રતિ લિટર થાય છે. એટલે કે, એક બિસ્કિટના પેકેટ કરતાં પણ સસ્તું પેટ્રોલ અહીં ઉપલબ્ધ છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે કાચા તેલના ભંડારની દ્રષ્ટિએ લીબિયા વિશ્વમાં 10મા ક્રમે છે. દેશ પાસે અંદાજે 48.4 અબજ બેરલ કાચા તેલનો જથ્થો છે, છતાં પેટ્રોલના સૌથી ઓછા ભાવ માટે તે વિશ્વમાં પ્રથમ સ્થાને છે.
લીબિયામાં પેટ્રોલ આટલું સસ્તું કેમ છે?
લીબિયાની વસ્તી આશરે 75 લાખ છે અને અહીંનો મોટો વર્ગ ગરીબી રેખા નીચે જીવન જીવે છે. તેથી સરકાર વર્ષોથી ઈંધણ પર ભારે સબસિડી આપે છે. આ ઉપરાંત સરકારની નીતિઓ, સબસિડી વ્યવસ્થા, રિફાઈનરી ખર્ચ, પરિવહન ખર્ચ અને સ્થાનિક ચલણ જેવા પરિબળોના કારણે લીબિયામાં પેટ્રોલના ભાવ અત્યંત ઓછા છે. આ કારણોસર તે વેનેઝુએલા અને ઈરાન જેવા મોટા તેલ ઉત્પાદક દેશો કરતાં પણ આગળ છે.
ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવ કેમ વધુ છે?
ભારત પોતાની કુલ જરૂરિયાતના અંદાજે 82થી 85 ટકા કાચા તેલની આયાત કરે છે. આયાત પર નિર્ભરતા, કર અને અન્ય ખર્ચના કારણે દેશમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ વધુ રહે છે. હાલ ભારતમાં પેટ્રોલની કિંમત શહેર પ્રમાણે આશરે ₹102થી ₹113 પ્રતિ લિટર વચ્ચે છે, જ્યારે ડીઝલના ભાવ ₹95.44થી ₹99.82 પ્રતિ લિટર સુધી જોવા મળે છે.
